Վահան Տերյան

2. ՇԻՐԱԿԻ ԴԱՇՏԵՐԻՑ

Աստղերն են ժպտում լուսեղեն նազով,
Խաղաղ դաշտերը մութն է համբուրում.
— Ես կախարդված եմ միշտ նույն երազով,
Միշտ նույն ցնորքն է իմ սիրտը այրում։
Մոտեցած երկնից աստղերը պայծառ
Ժպտում են խաղաղ քո աչքերի պես.—
— Իմ լքված սրտի կարոտը անծայր
Ամեն ինչի մեջ որոնում է քեզ…
1905
Առաջադրանքներ՝
1. Ինչպես ես հասկանում հետևյալ պատկերները.
ա. Աստղերն են ժպտում լուսեղեն նազով:

Աստղերը պայծառ ժպտում են :

բ. Խաղաղ դաշտերը մութն է համբուրում:

Դաշտերում մթություն է :
2. Բացատրիր ցնորք բառը և գտիր հոմանիշները:
Ցնորք=Երազ, տեսիլք, խելքը թռցնելը, Խելագարություն:
Երազ= Քնի մեջ երևացող պատկերներ
Տեսիլք= կերպարանք, պատկեր:
խելքը թռցնելը=Գժվելմ ցնորվել
Խելագարություն= ուղեղի խանգարում

3. Դուրս գրիր հոգնակի թվով գործածված գոյականները՝ կողքին գրելով դրանց եզակի թիվը:
Աստղերը-աստղ
Դաշտերը-դաշտ
Աչքեր-աչք

4. Դուրս գրիր խաղաղ բառով բառակապակցությունները և ավելացրու այդ շարքը:

Խաղաղ դաշտեր, Խաղաղ աչքեր, խաղաղ ժպտալ,
Խաղաղ երկինք , խաղաղ երկիր, խաղաղ երեխաներ, խաղաղ ընտանիք, Խաղաղ օվկիանոս:

Реклама

Հեռավար ուսուցում

28.01.2016թ.

1.Գտիր  այն թիվը,որը համապատասխանում է 6 հազարյակ+8 տասնյակ+5միավոր կարգային գումարելիների գումարին:

 

1)6885          2)6005                 3)6185            4)6085

 

2.Ընտրիր տրված  թվանշաններից  այն թվանշանը,որը տեղադրելով վանդակի փոխարեն` կստանաս ճիշտ անհավասարություն` 8կմ 60 դմ > 8կմ մ

1)9 մ          2)6մ                       3)7մ                  4)4մ

 

3.Ընտրիր  այն շարքը,որտեղ թվերը դասավորված են նվազման կարգով

1)2367, 4376,  894570,  7836    

2)942343,  66799,  83456,  734567

 3)91013,  83450,  76781,  30567

4)81734,  936376,  78376,  42536

 

4.Ընտրիր այն պատասխանը,որն արտահայտում է 5կմ 300մը մետրերով:

1)5300մ          2)503մ              3)5003մ         4)5093մ

 

 

  1. 3ժ 8րն արտահայտիր  րոպեներով

1)188ր        2)198ր                  3)208ր            4)199ր

 

 

6.Քառակուսու պարագիծը 36 սմ է,գտիր քառակուսու կողմը:

1)6սմ      2)12սմ                      3)9սմ              4)8սմ

 

  1. ԳրիրՀռոմեական նշաններով՝

 10=X

 20=XX

 30=XXX

 40=XL

 50=L

 60=LX

 70=LXX

 80=XXC

 90=XC

100=C

 

Լճեր և ջրամբարներ

images imagesCAQZHKP6

Լճերր ցամաքի բնական այն գոգավորություններն են, որոնք լցված են ջրով ե ուղղակիորեն կապված չեն օվկիանոսի հետ:

Լճերր միմյանցից տարբերվում են իրենց ծագմամբ: Ըստ ծագման’ լի­նում են տեկտոնական, հրաբխային, տեկտոնահրաբխային, մնացորդա­յին, սառցադաշտային լճեր:

Տեկտոնական ծագմամբ լճերր գոյացել են երկրակեղևի դարավոր շարժումների հետևանքով: Որպես արդյունք՝ ձևավորվել են բեկվածքներ ե լցվել ջրով’ առաջացնելով լճեր: Դրանք աշխարհի ամենախոր լճերն են, օրինակ’ Բայկալր, Տանգանիկան և այլն:

Հրաբխային ծագմամբ լճերն առաջացել են հրաբուխների ժայթքու­մից, լինում են խառնարանային և արգելափակման: Խառնարանային լճե­րր փոքր են և ծանծաղ: Հայաստանի տարածքում հայտնի են Աժդահակր, Արմաղանր :

Արգելափակման լճերն առաջանում են այն դեպքում, երբ լավային հոսքերր փակում են գետի հունը, և ջուրր, կուտակվելով, գոյացնում է լիճ: Լավային հոսքերր նպաստել են նաև Սևանա և Վանա լճերի առաջացմանր: Արգելափակման լճեր կարող են առաջանալ նաև լեռնալանջերի փլվածք­ների հետևանքով: Տիպիկ օրինակր Հայաստանում Պարզ լիճն է:

Տեկտոնահրաբխային ծագմամբ լճերն առաջացել են երկու ուժի’ երկրակեղևի շարժումների և հրաբուխների ազդեցությամբ: Նմանատիպ լճե­րից հայտնի են Սևանա և Վանա լճերը:

Սառցադաշտային ծագմամբ լճերր ձևավորվել են սառցադաշտերի քայքայիչ աշխատանքի հետևանքով առաջացած գոգավորություններում’ հալոցքային և անձրևային ջրերի կուտակումից: Այդպիսի լճեր կան Արագած լեռան բարձրադիր մասերում, օրինակ’ Քարի լիճր:

Մնացորդային լճերի տարածքն անցյալում եղել է ծովերի և օվկիա­նոսների մաս: Հետագայում երկրակեղևի շարժումների հետևանքով այդ մասերն անջատվել են օվկիանոսից’ ձևավորելով առանձին ջրային ավա­զաններ, օրինակ’ Կասպից ե Արալյան լճերր, որոնք մեծության ու աղիութ­յան պատճառով ծով են անվանվում:

Լճերի սնման հիմնական աղբյուր են մթնոլորտային տեղումները, ստո­րերկրյա ջրերը, սառցադաշտերի հալոցքաջրերը: Այն լիճը, որից գետ է սկիզբ առնում, կոչվում է հոսուն լիճ: Հոսուն լճերից է Սևանը, որից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը: Անհոսք է այն լիճը, որից ոչ մի գետ սկիզբ չի առ­նում: Անհոսք լճեր են Կասպիցը, Արալը, Հայկական լեռնաշխարհում’ Ուրմիան, Վանը:

Որպես կանոն’ անհոսք լճերն աղի են, իսկ հոսունները’ քաղցրահամ:

Ջրամբարներ: Բացի բնական ճանապարհով առաջացած լճերից’ գո֊յություն ունեն նաև արհեստական լճեր, որոնք ստեղծվել են մարդու կող­մից: Դրանք կոչվում են ջրամբարներ: Գետերի վրա կառուցվում են ամբարտակներ’ պատնեշներ, և կուտակում ջուրը:

Ջրամբարներում կուտակված ջուրն օգտագործում են ոռոգման, ջրա­մատակարարման, էլեկտրաէներգիա ստանալու, նավարկության, ձկնաբու­ծության և այլ նպատակներով: Հայաստանում նույնպես կան կառուցված բազմաթիվ ջրամբարներ, որոնց ջուրը հիմնականում օգտագործում են ո­ռոգման նպատակով, օրինակ’ Ախուրյանի, Ապարանի և այլ ջրամբարներ:

Հարցեր ե առաջադրանքներ

  1. Ի՞նչ է լիճը:

Լճերր ցամաքի բնական այն գոգավորություններն են, որոնք լցված են ջրով ե ուղղակիորեն կապված չեն օվկիանոսի հետ:

2.Լճայիս գոգավորություններս ըստ ծագման ի՞նչ տեսակների են լի­նում: Բերեք օրինակներ:

Լճերր միմյանցից տարբերվում են իրենց ծագմամբ: Ըստ ծագման’ լի­նում են տեկտոնական, հրաբխային, տեկտոնահրաբխային, մնացորդա­յին, սառցադաշտային լճեր:

3.Որո՞նք են հոսուն և անհոսք լճերը: Բերեք օրինակներ:

 

Լճերի սնման հիմնական աղբյուր են մթնոլորտային տեղումները, ստո­րերկրյա ջրերը, սառցադաշտերի հալոցքաջրերը: Այն լիճը, որից գետ է սկիզբ առնում, կոչվում է հոսուն լիճ: Հոսուն լճերից է Սևանը, որից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը: Անհոսք է այն լիճը, որից ոչ մի գետ սկիզբ չի առ­նում: Անհոսք լճեր են Կասպիցը, Արալը, Հայկական լեռնաշխարհում’ Ուրմիան, Վանը:

Հոսուն լիճն է որի սկիզբն առնում է գետ իսկ անհոսք լճերի սկիզբն չի առնում գետ

Հոսուն լիճն է Սևանը       իսկ անհոսք լճերն են Կասպիցը   Արալը  Հայկական լեռնաշխարհում        Ուրմիան,  Վանը:

 

 

4.Ի՞նչ է ջրամբարը: Ինչո՞ւ են ջրամբարներ կառուցում:

Բացի բնական ճանապարհով առաջացած լճերից’ գո֊յություն ունեն նաև արհեստական լճեր, որոնք ստեղծվել են մարդու կող­մից: Դրանք կոչվում են ջրամբարներ: Գետերի վրա կառուցվում են ամբարտակներ’ պատնեշներ, և կուտակում ջուրը:

Ջրամբարներում կուտակված ջուրն օգտագործում են ոռոգման, ջրա­մատակարարման, էլեկտրաէներգիա ստանալու, նավարկության, ձկնաբու­ծության և այլ նպատակներով:

Լճեր ջրամբարներ

Լճերր ցամաքի բնական այն գոգավորություններն են, որոնք լցված են ջրով ե ուղղակիորեն կապված չեն օվկիանոսի հետ:

Լճերր միմյանցից տարբերվում են իրենց ծագմամբ: Ըստ ծագման’ լի­նում են տեկտոնական, հրաբխային, տեկտոնահրաբխային, մնացորդա­յին, սառցադաշտային լճեր:

Տեկտոնական ծագմամբ լճերր գոյացել են երկրակեղևի դարավոր շարժումների հետևանքով: Որպես արդյունք՝ ձևավորվել են բեկվածքներ ե լցվել ջրով’ առաջացնելով լճեր: Դրանք աշխարհի ամենախոր լճերն են, օրինակ’ Բայկալր, Տանգանիկան և այլն:

Հրաբխային ծագմամբ լճերն առաջացել են հրաբուխների ժայթքու­մից, լինում են խառնարանային և արգելափակման: Խառնարանային լճե­րր փոքր են և ծանծաղ: Հայաստանի տարածքում հայտնի են Աժդահակր, Արմաղանր :

Արգելափակման լճերն առաջանում են այն դեպքում, երբ լավային հոսքերր փակում են գետի հունը, և ջուրր, կուտակվելով, գոյացնում է լիճ: Լավային հոսքերր նպաստել են նաև Սևանա և Վանա լճերի առաջացմանր: Արգելափակման լճեր կարող են առաջանալ նաև լեռնալանջերի փլվածք­ների հետևանքով: Տիպիկ օրինակր Հայաստանում Պարզ լիճն է:

Տեկտոնահրաբխային ծագմամբ լճերն առաջացել են երկու ուժի’ երկրակեղևի շարժումների և հրաբուխների ազդեցությամբ: Նմանատիպ լճե­րից հայտնի են Սևանա և Վանա լճերը:

Սառցադաշտային ծագմամբ լճերր ձևավորվել են սառցադաշտերի քայքայիչ աշխատանքի հետևանքով առաջացած գոգավորություններում’ հալոցքային և անձրևային ջրերի կուտակումից: Այդպիսի լճեր կան Արագած լեռան բարձրադիր մասերում, օրինակ’ Քարի լիճր:

Մնացորդային լճերի տարածքն անցյալում եղել է ծովերի և օվկիա­նոսների մաս: Հետագայում երկրակեղևի շարժումների հետևանքով այդ մասերն անջատվել են օվկիանոսից’ ձևավորելով առանձին ջրային ավա­զաններ, օրինակ’ Կասպից ե Արալյան լճերր, որոնք մեծության ու աղիութ­յան պատճառով ծով են անվանվում:

Լճերի սնման հիմնական աղբյուր են մթնոլորտային տեղումները, ստո­րերկրյա ջրերը, սառցադաշտերի հալոցքաջրերը: Այն լիճը, որից գետ է սկիզբ առնում, կոչվում է հոսուն լիճ: Հոսուն լճերից է Սևանը, որից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը: Անհոսք է այն լիճը, որից ոչ մի գետ սկիզբ չի առ­նում: Անհոսք լճեր են Կասպիցը, Արալը, Հայկական լեռնաշխարհում’ Ուրմիան, Վանը:

Որպես կանոն’ անհոսք լճերն աղի են, իսկ հոսունները’ քաղցրահամ:

Ջրամբարներ: Բացի բնական ճանապարհով առաջացած լճերից’ գո֊յություն ունեն նաև արհեստական լճեր, որոնք ստեղծվել են մարդու կող­մից: Դրանք կոչվում են ջրամբարներ: Գետերի վրա կառուցվում են ամբարտակներ’ պատնեշներ, և կուտակում ջուրը:

Ջրամբարներում կուտակված ջուրն օգտագործում են ոռոգման, ջրա­մատակարարման, էլեկտրաէներգիա ստանալու, նավարկության, ձկնաբու­ծության և այլ նպատակներով: Հայաստանում նույնպես կան կառուցված բազմաթիվ ջրամբարներ, որոնց ջուրը հիմնականում օգտագործում են ո­ռոգման նպատակով, օրինակ’ Ախուրյանի, Ապարանի և այլ ջրամբարներ:

Հարցեր ե առաջադրանքներ

  1. Ի՞նչ է լիճը:
  2. Լճայիս գոգավորություններս ըստ ծագման ի՞նչ տեսակների են լի­նում: Բերեք օրինակներ:
  3. Որո՞նք են հոսուն և անհոսք լճերը: Բերեք օրինակներ:
  4. Ի՞նչ է ջրամբարը: Ինչո՞ւ են ջրամբարներ կառուցում:

Հեռավար ուսուցում (մաթեմատիկա)


  1. Ո՞ր թիվն է համապատասխանում՝

6 հազարյակ+7հարյուրյակ+9 տասնյակ+1միավոր կարգային գումարելիների գումարին

1) 6701        2) 691   3) 916     4) 6791                                                                          Պատ. 6791

2.Ինչպե՞ս կփոփոխվի 476 եռանիշ թիվը,եթե նրան ձախից կցագրենք 2:

Պատ.  2000-ով կմեծանա

1) 2 անգամ կմեծանա  2) 2000-ով կմեծանա   3) 2000-ով կփոքրանա    4) կմնա նույնը

 

3.Ինչպե՞ս կփոխվի տարբերությունը,եթե և’ նվազելին, և’ հանելին մեծացնենք 6-ով:

1) կփոքրանա 6 անգամ   2) կմեծանա 6-ով    3) կմնա նույնը   4) կփոքրանա 6-ով

Պատ. կմնա նույնը

4.Վանդակի փոխարեն ընտրիր  այն թիվը,որի դեպքում կստանաս ճիշտ հավասարություն:

(4613+187):3-467=1133

 

1) 178                 2) 987               3) 187               4) 718

5.Ո՞ր շարքում են թվերը դասավորված նվազման կարգով:

1) 12; 153;  87;   826;  124

2) 987 ;  100003;  851;  9613;  43

3) 826;  12;  87;  452;  648

4) 826;  153;  87;  12;  11      

6.Արտահայտի’ր ցենտներով`30տ 6ց:

1) 30006ց            2) 36ց             3) 306ց            4) 363ց

Պատ. 306ց

7.Արտահայտի’ր  րոպեներով` 3ժ 38ր:

1) 168ր         2) 158ր          3) 185ր          4) 218ր 

 Պատ. 218ր:

8.Քառակուսու պարագիծը  164 սմ է,գտի’ր նրա կողմը:

1) 46սմ        2) 41սմ          3) 14սմ        4) 40սմ

Պատ. 41սմ

9.Առաջին խանութն ստացավ 56 պարկ ալյուր,իսկ երկրորդ խանութը`60 պարկ ալյուր:Յուրաքանչյուր պարկում ալյուրն հավասարաչափ էր:Երկրորդ խանութն ստացավ առաջինից 200կգ ավելի ալյուր:Գտի’ր,թե քանի՞ կգ ալյուր ստացավ առաջին խանութը:

Լուծում

  1. 60-56=4
  2. 200:4=50
  3. 56×50=2800                                                                         Պատ.  2800 կգ

10.Ըստ օրինաչափության, տրված թվերից հետո գրի’ր ևս 3 թիվ:

6714;   6609;   6504;6409;6304; 6209;

Սասունցի Դավիթը

Ընթերցարան 4 ——Հովհ. Թումանյան՝ «Սասունցի Դավիթ» /կարդալ/

  • Վերնագրի՛ր առանձնացված մասերը:

1-ին մաս  Առյուծ  Մհերը Սասմա թագավոր   2-րդ մաս Սասունցի Դավթի ծնուննդը   3-րդ մաս Դավիթը դարձավ որսկան  4-րդ մաս Մսրա թագավորն ու  Դավիթը 5 — րդ մաս

 

  • Թվարկի՛ր հերոսներին:

Առյուծ Մհերը, նրա կինը, Դավիթը,  Ձենով Օհանը, նրա կինը ,  Մսրա թագավոր,  Ծեր կին ( Առյուծ Մհերի բարեկամ )

Մսրա Մելիքի մայրը ,  Ծերունին:

 

  • Դուրս գրի՛ր Դավթին նկարագրող և բնութագրող բառերը,
  • բառակապակցություններն ու տողերը:

Ուժեղ, քաջ,

Փոքիկ ծուռ, հսկա Դավիթ, Մանուկ եմ ասում բայց էնքան ուժեղ Որ նրա համար թե մարդ թե մժեղ  ,

  • Դուրս գրի՛ր դարձվածքները:

 

 

  • 1-ին մասը սովորի՛ր ան

Սասունցի Դավիթը

Ընթերցարան 4 ——Հովհ. Թումանյան՝ «Սասունցի Դավիթ» /կարդալ/

  • Վերնագրի՛ր առանձնացված մասերը:

1-ին մաս  Առյուծ  Մհերը Սասմա թագավոր   2-րդ մաս Սասունցի Դավթի ծնուննդը   3-րդ մաս Դավիթը դարձավ որսկան  4-րդ մաս Մսրա թագավորն ու  Դավիթը

 

  • Թվարկի՛ր հերոսներին:

Առյուծ Մհերը, նրա կինը, Դավիթը,  Ձենով Օհանը, նրա կինը ,  Մսրա թագավոր,  Ծեր կին ( Առյուծ Մհերի բարեկամ )

Մսրա Մելիքի մայրը ,  Ծերունին:

 

  • Դուրս գրի՛ր Դավթին նկարագրող և բնութագրող բառերը,
  • բառակապակցություններն ու տողերը:

Ուժեղ, քաջ,

Փոքիկ ծուռ, հսկա Դավիթ, Մանուկ եմ ասում բայց էնքան ուժեղ Որ նրա համար թե մարդ թե մժեղ  ,

  • Դուրս գրի՛ր դարձվածքները:
  • 1-ին մասը սովորի՛ր անգիր: