Рубрика: Uncategorized

Լաւ է մանուկ աղքատ եւ իմաստուն, քան զթագաւոր ծեր եւ անմիտ:

Լաւ է մանուկ աղքատ եւ իմաստուն, քան զթագաւոր ծեր եւ անմիտ:

 

Կարդա այսպես.

լաւ — լավ

զթագաւոր — ըզթագավոր

(Նկատեցի՞ ր` ինչպես է կարդացվում ւ տառը:)

 

Բառարան

Քան զթագաւոր — քան թագավորը

 

Հարցեր և առաջադրանքներ

Գրաբարում «եւ» բառն ուներ նաև այսօրվա «բայց» բառի իմաստը: Քո կարծիքով. այստեղ պետք է և՞, թե՞ բայց փոխադրել: Իմաստային ի՞ նչ տարբերություն կա այս արտահայտությունների միջև` աղքատ և իմաստուն մանուկ — աղքատ, բայց իմաստուն մանուկ:

Նախադասության մեջ հակառակ իմաստ ունեցող բառերը գտի՛ր և զույգ — զույգ դո՛ւրս գրիր:

Եթե կարող ես, շրջի՛ր նախադասության իմաստը, թող գրաբար լինի`

Ծեր և անմիտ թագավորն ավելի լավ է, քան աղքատ, բայց իմաստուն մանուկը: Որպեսզի նախադասությունդ ճիշտ լինի, զ մասնիկը (նախդիրը) դիր քան — ին հաջորդող բառի վրա:

 

***

Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ:

 

Կարդա այսպես.

զիմաստութիւն — զիմաստություն

զխրատ — ըզխրատ

զբանս — ըզբանըս

հանճարոյ — հանճարո

 

Բառարան

զիմաստութիւն — իմաստությունը

 զխրատ — խրատը

բան — խոսք

զբանս — խոսքերը

 

Հարց և առաջադրանք

Նկատեցի՞ր` ինչպես է կարդացվում զ մասնիկը (նախդիրը) բաղաձայնից առաջ:

Նախադասությունը գրավոր փոխադրիր:

Рубрика: Uncategorized

Չամիչ

Չամիչ, արևի տակ կամ ստվերում չորացրած խաղող։ Չորացնում են 20%֊ից ոչ ցածր շաքարայնությամբ խաղողի տեսակները։ Սերմերով խաղողի չորացումից ստանում են չամիչ (գերմիան, վասարգա, չիլյաղի), իսկ անսերմերից՝ քիշմիշ (սաբզա, սոյաղի, շիգանի ևն)։ Չորացման ժամկետը կրճատելու և գույնը բացելու համար խաղողի որոշ տեսակներ չորացնելուց առաջ մի քանի վայրկյան եփում են թույլ հիմնային լուծույթի մեջ։ Չամիչին գեղեցիկ գույն տալու համար խաղողի սպիտակ սորտերը ծխահարում են ՏՕ2-ով։ Չամիչի արտադրությունը տարածված է Եվրոպայիհարավում, Հարավային Աֆրիկայում, Ավստրալիայում, Միջին Ասիայում և այլուր։Հայաստանում պատրաստվում է հնագույն ժամանակներից։

Рубрика: Uncategorized

Դդմի բուժիչ հատկությունները

Դդումը շատ առողջարար բանջարեղեն է եւ հարուստ է հայտնի վիտամինններով՝ C, B, E, PP ու նույնիսկ հազվագյուտ վիտամիններով՝ T եւ K: Բացի դրանից՝ այն պարունակում է նաեւ այնպիսի միկրո եւ մակրո էլեմենտներ, որոնք անհրաժեշտ են օրգանիզմի նորմալ նյութափոխանակության համար:

 

Դիետոլոգները խորհուրդ են տալիս հաճախակի օգտագործել դդում, քանի որ այն դիետիկ է եւ պարունակում է այնպիսի նյութեր, որոնք անհրաժեշտ են առողջ օրգանիզմ ունենալու համար: Այն հնարավորություն է տալիս առանց օրգանիզմը վնասելու նվազեցնել մարմնի ավելորդ քաշը:

 

Դդումն օգտակար է հատկապես ծերերի համար, քանի որ նրանց օրգանիզմը բավական թույլ է եւ հաճախ մարսողության հետ կապված խնդիրներ են առաջանում: Դդումն օգտակար է աղե-ստամոքսային հիվանդություններով տառապող մարդկանց համար:

 

Դդումն օգտակար է միզուղիների հիվանդություններով տառապողներին: Լինելով միզամուղ՝ այն օրգանիզմից հեռացնում է ավելորդ աղն ու ջուրը:

 

Դդմի սերմերը եւս ունեն օգտակար հատկություններ: Նրանցից քամված յուղը օգտագործում են տարբեր դեղամիջոցների արտադրության մեջ:

 

Դդմի սերմերն ունեն մաքրող հատկություն: Եթե ձեր երեխան տառապում է ճիճուներից, ապա դդմի մի քանի սերմերը կօգնեն նրան /սերմերը մաքրելիս չի կարելի հանել նրանց վրայի կանաչ բարակ կաշին/:

 

Դդմի սերմերը կօգնեն ձեզ նաեւ ազատվել մաշկային տարբեր հիվանդություններից, ինչպիսիք են՝ սեբորեան, մաշկի թեփոտումը:

 

Դդմի պատրաստման եղանակը

 

Գոյություն ունեն դդմի պատրաստման տարբեր եղանակներ:

 

Դդմի առողջարար հատկությունները շատացնելու համար, այն կարելի է պատրաստել կաթով ու կարագով:

 

Դդմից պատրաստում են նաեւ տարբեր ապուրներ՝ օգտագործելով ձավարեղեն կամ բրինձ:

 

Շատ հայտնի է դդմի մուրաբան, որն իր համով նման է ծիրանի մուրաբային եւ դուր է գալիս փոքրիկներին:

 

Եթե դուք նախկինում խուսափել եք դդում աճեցնել, ապա մեր կայքը խորհուրդ է տալիս զբաղվել դրանով եւ լինել առողջ:

Рубрика: Uncategorized

Վիտամին

Վիտամինները (լատ.՝ vita, «կյանք»), կենսաբանորեն ակտիվ օրգանական և տարբեր կառուցվածք ունեցող միացություններ են, որոնք անհրաժեշտ են օրգանիզմի բնականոն նյութափոխանակության ուկենսագործունեության համար և այդ առումով անփոխարինելի են։ Ակտիվ օրգանական միացությունն անվանվում է վիտամին, երբ տվյալ օրգանիզմը չի կարողանում այն սինթեզել անհրաժեշտ քանակությամբ և ստանում է սննդի միջոցով։ Այս պատճառով «վիտամին» տերմինն պայմանական է կախված արտաքին միջավայրի պայմաններից և օրգանիզմից։ Օրինակ ասկորբինաթթուն՝ վիտամին C-ի տարատեսակներից մեկը, վիտամին է մարդու, բայց ոչ կենդանի օրգանիզմների մեծամասնության համար։ Որոշ առողջական խնդիրների դեպքում վիտամինների հավելումը կարևոր է[1], բայց շատ քիչ փաստեր են հայտնի առողջ մարդու կողմից վիտամինների ընդունման օգտակարության վերաբերյալ[2]։ Կան կազմությամբ վիտամիններին մոտ նյութեր, նախավիտամիններ, որոնք, մտնելով մարդու օրգանիզմ, փոխարկվում են վիտամինների։

Վիտամինները չեն ընդգրկում լրացուցիչ սննդանյութերը՝ հանքային աղերը, ճարպաթթուները և ամինաթթուները, որոնք անհրաժեշտ են ավելի մեծ քանակով, քան վիտամինները և ոչ էլ առողջությունը պահպանելու համար անհրաժեշտ բազմաթիվ այլ սննդանյութեր[3]։ Ներկայումս լայնորեն ընդունված են 13 տարբեր վիտամիններ, որոնք դասակարգվում են ոչ թե ըստ կառուցվածքի, այլ ըստ իրենց կենսաբանական և քիմիական ակտիվության։ Սրա պատճառով, յուրաքանչյուր վիտամին կազմված է կենսաբանորեն ակտիվ տարբեր բաղադրիչներից՝ վիտամերներից։ Օրինակ՝ վիտամին A-ն, ներառում է ռետինալը, ռետինոլը և 4 այլ անհայտ կարոտինոիդներ։ Վիտամերները օրգանիզմում կարող են փոխակերպվել վիտամինի ակտիվ ձևին, ինչպես նաև, սովորաբար, կարող են փոպակերպվել մեկը մյուսին։

Վիտամինները մասնակցում են նյութափոխանակության կարգավորմանը, ֆերմենտների առաջացմանը, խթանում են օրգանիզմում ընթացող քիմիական ռեակցիաները։ Ազդում են նաև սննդանյութերի յուրացման վրա, նպաստումբջիջների բնականոն աճին և ամբողջ օրգանիզմի զարգացմանը։ Լինելով ֆերմենտների բաղկացուցիչ մաս՝ վիտամիններն ապահովում են դրանց բնականոն գործառույթները և ակտիվությունը։ Որոշ վիտամիններ, օրինակ վիտամին D-ն, կատարում մեն հորմոնանման ֆունկցիա՝ կարգավորելով հանքային նյութերի փոխանակությունն օրգանիզմում կամ ինչպես վիտամին A-ն է՝ բջիջների և հյուսվածքների աճն ու տարբերակումը։ Վիտամինների ամենամեծ խումբը B վիտամինային կոմպլեքսն է, որոնք խաղում են ֆերմենտների կոֆակտորների դեր՝ կատալիզելով նյոթափոխանակային ռեակցիաները։ Այս առումով, վիտամինները մտնում են ֆերմենտների կազմի մեջ որպես պրոսթետիկ խմվի մի մաս։ Օրինակ՝ բիոտինը ճարպաթթուների ստեղծմանը մասնակցող ֆերմենտների կազմի մեջ է մտնում։ Վիտամինները կարող են նաև կատալիզում խաղալ կոֆերմենտների դեր՝ տեղափոխելով քիմիական ֆունկցիոնալ խմբեր կամ էլեկտրոններ մի մոլեկուլից՝ մյուսը։ Օրինակ՝ ֆոլաթթուն բջջում կարող է տեղափոխել մեթիլ, ֆորմիլ և մեթիլեն խմբերը։ Չնայած վիտամինների ֆերմենտ-սուբստրատ ռեակցիաներում մասնակցելոլւ ֆունկցիան առավել հայտնին է, վիտամինների մյուս ֆունկցիաները նույնպես հավասարապես կարևոր են[4]։

Մինչև 1930-ականների կեսերը, երբ առաջին անգամ կիսասինթետիկ ճանապարհով ստացան վիտամին B-ն և C-ն, վիտամինների միակ աղբյուրը սնունդն էր։ 20-րդ դարի կեսից վիտամինները սկսվեցին արդեն քիմիական ճանապարհով սինթեզվել և վաճառվել, առանձին կամ մուլտիվիտամինային կոմպլեքսների ձևով։ Վիտամինների կառուցվածքային ակտիվությունը, ֆունկցիան և առողջության մեջ դերը ուսումնասիրող գիտությունն անվանվում է վիտամինոլոգիա[5]։

Որևէ վիտամինի անբավարարությունը կամ բացակայությունը հանգեցնում է նյութափոխանակության խանգարումների, որոնց հետևանքով նվազում է մարդու աշխատունակությունը, դիմադրողականությունը տարբերհիվանդությունների, շրջակա միջավայրի անբարենպաստ գործոնների նկատմամբ։

Որոշ սննդամթերքներ հարուստ են մեկ կամ մի քանի վիտամիններով, բայց զուրկ են մյուսներից։ Ուստի միօրինակ սնվելիս կամ վիտամինազուրկ սննդամթերք օգտագործելիս, ինչպես նաև օրգանիզմի կողմից վիտամինների յուրացման շարժընթացի խանգարման դեպքում կարող է առաջանալ վիտամինային անբավարարություն (թերվիտամինություն, անվիտամինություն)։ Վիտամինների ավելցուկային ընդունումը նույնպես կարող է հանգեցնել հիվանդությունների՝ գերվիտամինությունների։ Դրանք կարող են առաջանալ որևէ վիտամինի մեծ չափաքանակի միանվագ ընդունումից (սովորաբար վիտամինային պատրաստուկի ձևով) կամ օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական պահանջները գերազանցող քանակությամբ երկարատև օգտագործելիս։

Վիտամինների պահանջը բարձրանում է օրգանիզմի աճման շրջանում, հիվանդության ժամանակ և դրանից հետո, ֆիզիկական ու մտավոր ծանրաբեռնվածության ընթացքում (օրինակ՝ սպորտով պարապելիս, նյարդահուզական մեծ լարվածություն պահանջող աշխատանքներ կատարելիս), ինչպես նաև ցրտի երկարատև ազդեցության դեպքում։ Տարիքի հետ օրգանիզմում վիտամինների յուրացումը դժվարանում Է։

Սկզբում վիտամինները պայմանականորեն նշանակվում էին լատիներեն այբուբենի տառերով՝ A, B, C, D, E, K, P և այլն, այնուհետև տրվեցին միջազգային անուններ, որոնք արտացոլում են այդ նյութերի քիմիական կառուցվածքը։ Վիտամինները բաժանվում են 3 խմբերի՝ ջրալույծ, ճարպալույծ և վիտամինանման նյութեր։ Ջրալույծ վիտամիններ`

  • B խմբի բոլոր վիտամինները,
  • Վիտամին C-ն,
  • Վիտամին PP-ն:

ճարպալույծ վիտամիններ`

  • Վիտամին A-ն,
  • Վիտամին D-ն,
  • Վիտամին E-ն,
  • Վիտամին K-ն:
Рубрика: English

A very strange story

Once in May on the weekends we went to  Tumanyan park on my father’s  car.

When we returned home my father decided to take my mother’s car to the garage.

While he was waiting my mother to bring the keys of her car he saw a young man  who looked into the  car trying to open the door of the car.

Realizing that the door was closed the young man continued to walk.

That time my father stepped towards him cut his way and shouted on him:

Father- Why were you trying to open the door of the car?

I…I…sir… was not trying to open the door of the car — stammered the young man- my hand suddenly touched the handle of the door.

Father-Why are you lying? Perhaps my hand will touch your glasses and they will fly away.

The young man couldn’t answer anything, he just looked at my father with sorrow in his eyes.

Seeing it my father told him to go from our yard as soon as possible.

After that my father realized why the young man was trying to open the  door of the car:

there was some money left on the seat of the car.

Рубрика: English

A strange a burglar big mountains

  1. When did The Jackson family go to big mountains by car?
  2. Who wanted to spend Thanksgiving there?
  3. What there was in front of they?
  4. Where was a small apple garden?
  5. Where was a large sitting-room and a kitchen down stairs?
  6. Who began to put the food in the fridge?
  7. How many rooms were there in the house?

 

Thanksgiving-գոհություն

Everywhere-ամենուրեք

Fireplace-բուխարի

Corner-անկյուն

Footprint-ոտնահետք

Chimney-ծխնելույզ

Рубрика: English

A burglar in the house

  1. When did it happen?
  2. Where does live Anna Crook?
  3. Who lives on the second floor?
  4. Who was in our kitchen?
  5. What did he take out of the fridge and cupboard?
  6. Why did Anna Crook call the police?
  7. How much food did the burglar take out of the fridge and cupboard?
  8. In whose house was the burglar?

opposite-հակադիր

flat-բնակարան

believe- հավատալ

matter-հարց

sure-վստահ

members-անդամ

 

 

Рубрика: Uncategorized

Եղիշե Չարենց,Վիլյամ Սարոյան

Եղիշե Չարենց

Եղիշե Չարենցը 20-րդ դարի հայ գրականության ամենամեծ անուններից է։ Նրա ստեղծագործությամբ սկսվեց հայ գրականության նորագույն շրջանը։ Եղիշե Չարենցը (Սողոմոնյան) ծնվել է 1897 թ. Կարս քաղաքում։ Նրա առաջին գիրքը լույս է տեսել, երբ բանաստեղծն ընդամենը 17 տարեկան էր։ Չարենցի կյանքը շատ բարդ ու ողբերգական է եղել. նա ապրել է ընդա­մենը 40 տարի և թողել հարուստ գրական ժառանգություն։

Եղիշե Չարենցի մեծ ժա­ռանգության մեջ կա մի բանաստեղծություն, որը գիտե յուրաքանչյուր հայ մարդ: Դա «Ես իմ անուշ Հայաստանի…» տաղն է։ Հայ մեծ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանն այս բանաստեղծությունը համեմատում էր էպոսի հետ և համարում մեր ազգի կենսագրությունը։ Իսկ Վիլյամ Սարոյանն այն համարում էր մինչև այժմ «…մեր երկրին, մեր հողին, մեր պատմությանը նվիրված ամենեն գեղեցիկ երգը» և համեմատում էր այն աղոթքի հետ։

Վիլյամ Սարոյան

Վիլյամ Սարոյանը ծնվել է ԱՄՆ-ի Ֆրեզնո քաղաքում։ Նրա ծնողները այնտեղ էին գաղթել Արևմտյան Հայաստանի Բիթլիս քաղաքից։ Սարոյանը գրում էր անգլերեն։ Նա մեծ թվով գրքերի հեղինակ է, շատ գրքեր էլ մնացել են չհրատարակված։ Սարոյանը կարճ պատմվածքի և նորավեպի (նովել) մեծ վարպետ է, գրել է
նաև թատերգություններ, վեպեր և վիպակներ: Նա համաշխար­հային ճանաչում ունի: Չնայած այն բանին, որ գրում էր անգլերեն, նա իրեն ոչ միայն հայ էր համարում, այլև’ հայ գրող:

Թեև անգլիերեն կը գրեմ ու հակառակ անոր, որ ծնունդով ամերիկացի մըն եմ, ինքզինքս կը նկատեմ հայ գրող մը։ Գործածած բառերս անգլիերեն են։ Միջավայրը, որու մասին կը գրեմ, ամերիկյան է։ Ոգին, որ կստիպե ինձ գրել, սակայն, հայ է։ Ուրեմն հայ գրող մըն եմ։ Խորապես կը սիրեմ հայ գրողներու մեծ ընտանիքին պատկանելու պատիվը։

Վիլյամ Սարոյան

Վիլյամ Սարոյանը օտարագիր, այսինքն’ օտար լեզվով ստեղծագործող հայ գրող է: Օտարագիր հայ գրականության գոյությունը կապված է հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի հետ: Մենք արդեն գիտենք, թե ինչու էին հայերը հեռանում իրենց պատմական հայրենիքից’ Արևմտյան Հայաստանից: Ստիպված լինելով ապրել օտար ժողովուրդների ու ազգերի մեջ’ հայերն աստիճանաբար ընդունում են նրանց սովորույթներն ու լեզուն: Նրանցից շատերը սկսեցին ստեղծագործել օտար լեզուներով: Հատկապես 20-րդ դարում հանդես եկան մի շարք հայ գրողներ, որոնք ապրում էին հայրենիքից դուրս և գրում էին օտար լեզուներով: Չնայած դրան, մենք նրանց հայ գրողներ ենք համարում, կարդում ենք նրանց ստեղծագործությունները և հպարտանում նրանցով:

 

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ե՞րբ ձևավորվեց հայ ազգային գրականությունը, և ովքեր էին առաջին հայ հեղինակները:

19-20-րդ դդ, հեինակներն են Ե. Չարենց, Հ. Թումանյան, Վ. Սարոյան, Ա. Իսահակյան, Պ. Սևակ և այլն:

  1. Փորձեք նկարագրել Նարեկավանքը:  10-րդ դարի հայկական վանական համալիր էր պատմական Վասպուրական նահանգի Ռշտունյաց գավառում՝ Վանա լճի հարավ արևելյան ափին, Նարեկ գյուղում։ Այստեղ է սովորել Գրիգոր Նարեկացին։
    1. Նարեկացու rip ստեղծագործությունն է սրբացրել հայ ժողովուրդը և ինչո՞ւ                  Գրիգոր Նարեկացին ծնվել է Վասպուրական նահանգի Ռշտունի գավառում, Վանա լճի հարավային ափերին գտնվող Նարեկ գյուղում 951 թվականին: Նրա հայտնի ստեղծագործությունն է <Մատյան Ողբերգության> երկը, որը ժողովրդի մեջ տարածում է ստացել «Նարեկ» անվանումը /չափածո աղոթքների ժողովածուն/։ 2015 թվականի փետրվարին Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապը Գրիգոր Նարեկացուն դասել է Եկեղեցու ուսուցիչների շարքում։
  2. Ի՞նչ է Սայաթ-Նովայի իսկական անուն ազգանունը, և ի՞նչ է նշանակում նրա աշուղական կեղծանունը: Սայաթ-Նովա (Հարություն Սայադյան, հունիսի 14, 1712, Թբիլիսինոյեմբերի 22, 1795, Թբիլիսի), վրացաբնակ հայ բանաստեղծ-աշուղ։ՍայաթՆովա անունը թարգմանաբար նշանակում է Որսորդի թոռ
  3. Ի՞նչ գիտեիք Սայաթ-Նովայի մասին մինչև դասը կարդալը և ի՞նչ նոր բան իմացաք։  Սայաթ Նովան աշուղ բանաստեղծ է, գրել է սիրո մասին լիքը երգեր, եղել է պալատական երգիչ:
  4. ե՞րբ և որտե՞ղ է ծնվել Հ. Թումանյանը։  Հովհաննես Թումանյանը ծնվել է 1869 թվականին Լոռու Դսեղ գյուղում:
  5. Կարդացե՞լ եք Թումանյանի հեքիաթները. եթե կարող եք, թվարկեք դրանք և պատմեք որևէ մեկը: Ոսկի քաղաքը, Անխելք մարդը, Խելոքն ու հիմարը, Քաջ Նազարը, Անբան Հուռին: Իմ ամենասիրած հեքիաթը Անբան Հուռին է:
  6. Ի՞նչ ապրումներ է ունենում Հ. Թումանյանը՝ տեսնելով Անիի ավերակները:
  7. Ի՞նչ գիտեք Ե. Չարենցի մասին: Եղիշե Չարենցը 20-րդ դարի հայ գրականության ամենամեծ անուններից է։ Նրա ստեղծագործությամբ սկսվեց հայ գրականության նորագույն շրջանը։ Եղիշե Չարենցը (Սողոմոնյան) ծնվել է 1897 թ. Կարս քաղաքում։ Նրա առաջին գիրքը լույս է տեսել, երբ բանաստեղծն ընդամենը 17 տարեկան էր։
  8. Ի՞նչ գիտեք օտարագիր հայ գրողների մասին:Օտարագիր հայ գրողողներից է Վիլյամ Սարոյանը, որը մեծ հայրենասեր մարդ է եղել:
  9. Ինչո՞ւ ենք Վ. Սարոյանին անվանում հայ գրող, չէ որ նա ստեղծագործել է անգլերեն: Որովհետև նրա ծնողները գաղթել են Արևմտյան Հայաստանի Բիթլիս նահանգից հանգրվանել են ԱՄՆ, ծնվելով այնտեղ Սարոյանը դաստիարակվել է հայկական ոգով և չնայած ստեղծագործել է անգլերեն, բայց շատ մեծ հայրենասեր մարդ է եղել: