Рубрика: Uncategorized

Հետաքրքիր փաստեր շների մասին

Փոքր շները ունեն 28 ատամ, իսկ մեծ շները 42:

Ի դեպ, մեծ շան սիրտը, ինչպես մարդը, այնպես էլ հարվածում է 60 րոպեից մինչեւ 100 րոպե, հանգիստ վիճակում, իսկ փոքրիկ շներինը`100-140:

Շների սեփականատերերի 72% -ը կարծում է, որ իրենց ծխերը կարող են կանխատեսել փոթորիկ:

Շների մեջ կան երեք կոկիկ զույգեր. Վերին, ստորին եւ դյուրավառ մեմբրաններ, որոնք պաշտպանում են շան աչքերը:

Շնիկներն ունեն 1700 համ: Համեմատության համար, մարդը ունի 9000:

Рубрика: Uncategorized

Հետաքրքիր փաստեր շների մասին

Շները հասկանում են մոտավորապես 250 բառ և ժեստ, հաշվում են մինչև 5-ը և կարողանում են լուծել մաթեմատիկական ամենապարզ խնդիրները:

Շները չեն սիրում երբ իրենց գրկում են: Նրանց համար դա գերիշխանության նշան է: Այնպես որ, մի գրկեք նրանց:

Շները տարբերվում են ուլտրաձայնային սուլոցով: Փոլ Մաքքարթնին, իմանալով, այս ձայնը ձայնագրել է «Կյանքի օր» երգի վերջում, հատկապես իր շոտլանդացի շան համար:

Հին Չինաստանում կայսեր պաշտպանության վերջին գիծը եղել է պեկինեց տեսակի փոքր շունը: Նա թաքնվում էր թևքի մեջ և վտանգի դեպքում հարձակվում թշնամու վրա:

Թաց քիթը շանը անհրաժեշտ է, որպեսզը նա կողմնորոշվի հոտի ուղղությունը:

 

Рубрика: Գրականություն, Uncategorized

Եղիշե Չարենց Մանուշակագույն

Կապույտից հետո և ոսկուց հետո,
Քո՜ւյր, փռվեց ահա իմ տրտմած հոգում,
Որպես երազում ապրած երեկո —
Մի խամրած մշուշ մանուշակագույն…

Հիշում եմ հիմա, որ մի իրիկուն,
Ժպտալուց հետո, երբ ոսկի շղթան
Ընկավ ամոթխած գիրկը լռության —
Փռվեց քո դեմքին, իմ տրտմած հոգում
Մի խամրած մշուշ մանուշակագույն…

Այստեղ մանուշակագույնը խորհրդանշում է մշուշը: Բանաստեղծությունը մի փոքր ուրախ է, որովհետև տխրությունից և թախծից հետո նրա դեմքին երևաց ժպիտ:

Հիշում եմ հիմա, որ մի իրիկուն,
Ժպտալուց հետո, երբ ոսկի շղթան
Ընկավ ամոթխած գիրկը լռության —
Փռվեց քո դեմքին, իմ տրտմած հոգում
Մի խամրած մշուշ մանուշակագույն…

Рубрика: Գրականություն, Uncategorized

Եղիշե Չարենց Ոսկին

Արևի ոսկին ինչո՞ւ է փակում
Մեր աչքերը թաց —
Երբ` կապույտ երազն արթնացած հոգում՝
Նայում ենք հանկարծ:

Երբ բաց ենք անում աչքերս` կապույտ,
Աստղային նիրհից, —
Որ տեսնենք ոսկու ծիծաղը` անփույթ
Հղացած հրից:

Ինչո՞ւ է խոցում, ասեղի նման,
Ոսկին արևի —
Մենավոր ժամին վերջի՜ն տրտմության`
Վերջի՜ն բարևի…

Այս բանաստեղծությունում չկա տրամադրություն այսինքն՝ ոչ ուրախ է և ոչ էլ տխուր: Այստեղ ոսկին արևն է խորհրդանշում:

Ինչո՞ւ է խոցում, ասեղի նման,
Ոսկին արևի —
Մենավոր ժամին վերջի՜ն տրտմության`
Վերջի՜ն բարևի…

Рубрика: Ճամբար, Uncategorized

Ուսումնական Շիրակ. 25-27.O3.2O19

amasia

Եռօրյա մարզական-հայրենագիտական ճամբար Շիրակի մարզ՝ Կապսի ձորում:

Հայրենագիտական կայաններ-քայլարշավներ-ազգային երգեր և պարեր՝

  • Ագարակի Բրոնզեդարյան հնատեղի

Արագածի հարավային մատույցներում, Ամբերդ գետի արևմտյան ափին գտնվող Ագարակի 200 հա տարածք զբաղեցնող (որից 118 հա-ն` արգելոցի ներսում) պատմահնագիտական արգելոցը ներկայացնում է Հայաստանի առավել ուշագրավ հնագիտական հուշարձաններից մեկը` Ագարակի բնակատեղին։ Այն պեղվում է 2001 թվականից: Հնավայրի հիմնական առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ բնակատեղիի ողջ տարածքը և շրջակայքն ամբողջությամբ պատված են ժայռափոր և քարակոփ կառույցների հսկայածավալ համալիրներով, որոնց մեծ մասը շաղկապվում է Ագարակի վաղ բրոնզեդարյան բնակատեղիի հետ։ Օգտագործելով տեղական ռելիեֆի առանձնահատկությունները` Ագարակի հնագույն բնակիչները տուֆի հսկայան զանգվածները վերածել են քարակոփ կառուցվածքների մի ամբողջական համալիրի։

  • Արուճի քարավանատուն — Արուճի եկեղեցի

Արուճի քարավանատունը թվագրվում է 13-րդ դարով։ Միջնադարյան այս ճանապարհամերձ հյուրատունը գտնվում էր Բագրատունյաց մայրաքաղաք Անին և Դվինը իրար կապող ճանապարհին, որը Հայաստանով անցնող Մետաքսի ճանապարհի մի հատվածն էր։ Այս ճանապարհն անցնում էր Արարատյան հարթավայրի բնակավայրերով` պտտվելով Պարսկաստանի, Բյուզանդական կայսրության, Վրաստանից հյուսիս և Կասպյան ու Կենտրոնական Ասիայից արևելք ընկած տարածքներով։ Միջնադարյան իջևանատները կառուցվում էին մայրուղիների, առևտրային ճանապարհների վրա, մեծ քաղաքներում, վանքերում։ Դրանք մեծ նշանակություն ունեին միջազգային քարավանային առևտրի զարգացման համար։

  • Արուճի եկեղեցի

ԱՐՈՒՃԻ Ս. ԳՐԻԳՈՐ ԵԿԵՂԵՑԻ, ՀՀ Արագածոտնի մարզի Արուճ գյուղի հարավային կողմում: Կառուցել է տվել իշխան Գրիգոր Մամիկոնյանը կնոջ՝ Հեղինեի հետ: Արձանագրության համաձայն, եկեղեցուշինարարությունը սկսվել է 662-ին, ըստ մատենագրական վկայությունների՝ ավարտվել 666-ին. օծել է Հայոց կաթողիկոս Անաստաս Ա Ակոռեցին (661–667): Մինչև Ս. Գրիգոր եկեղեցու հիմնադրումն Արուճում գոյություն է ունեցել մեկ այլ եկեղեցի, որի քահանա Գիորգոսը մասնակցել է Դվինի Գ եկեղեցական ժողովին (609): Հավանաբար դա այն բազիլիկ կառույցն է, որը գտնվում է եկեղեցու հարավ-արևելյան կողմում և հետագա վերակառուցման հետևանքով վերածվել է, ըստ որոշ ուսումնասիրողների, աշխարհիկ շինության:

  • Մաստարա՝ սբ Հովհաննես եկեղեցի

ՀՀ Արագածոտնի մարզի Մաստարա գյուղի կենտրոնում: Վաղ միջնադարյան Հայաստանի ինքնատիպ և ամենակատարյալ եկեղեցական կառույցներից է: Ունի քառախորան, գմբեթավոր քառակուսի տիպի հորինվածք: Ըստ հվ. և արմ. ճակատների շին. արձանագրությունների՝ VII դ. կառուցել է Գրիգորաս վանականը, Դվինի 645-ի եկեղեցական ժողովի մասնակից Գնունյաց Թեոդորոս եպիսկոպոսի օրոք: Սակայն, նկատի ունենալով եկեղեցու ճարտարապետական խիստ հնավանդ ձևերը, կա տեսակետ (Ա. Երեմյան), որ եկեղեցին կառուցվել է V դ., իսկ VII դ. վերակառուցվել է:

891-ին Արտավազդ քահանայի որդի Սարգիսը նորոգել է հվ. շքամուտքը: Ուշմիջնադարում եկեղեցին շրջապատվել է բարձր պարսպով և վերածվել բերդի: Եկեղեցին տրոմպների եռաստիճան համակարգով ծածկված է հսկա գմբեթով, որի թմբուկը դրսից ութանիստ է, անկյունները հատված են եռանկյունաձև խորշերով: Խորանները ներսից պայտաձև են, դրսից՝ հնգանիստ:

  • Վահրամաբերդ

Վահրամաբերդ, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, մարզկենտրոնից 10 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ախուրյան գետի ձախ ափին։ Նախկինում այն կոչվել է Ներքին Ղանլիջա, Գանլըճա, Խանլըճա Ներքին, Ղալանջա Փոքր։ Վահրամաբերդ է վերանվանվել 1946 թվականին ի պատիվ միջնադարի հայ զորավար Վահրամ Պահլավունու, որի տապանաքարը պահպանվում է Մարմաշենի վանքի գավթում։

  • Յոթ Վերք եկեղեցի

Գյումրիի Յոթվերք եկեղեցին կառուցվել է 1843-56թթ.-ին: Ի սկզբանե այն կոչվում էր Սուրբ Աստվածածին, բայց ժողովրդի մեջ ավելի հայտնի է «Յոթ Վերք» անվանումով:

Խորանի երկու կողմից ավանդատներն են, որոնց միջից ոլորապտույտ աստիճանները տանում են դեպի վերնահարկի խուցեր: Մեկ խուց ևս կա խորանի վերևում:

Եկեղեցին գտնվում է Գյումրիի հրապարակում: Կառուցված է սև քարից: Այժմ այն Շիրակի թեմի առաջնորդանիստն է:

  • Հառիճավանք

Հառիճավանք (նախկինում նաև՝ Ղփչաղավանք), միջնադարյան եկեղեցական համալիր Հայաստանում։ Այն հնագույն միջնադարյան հայկական վանքերից է։ Ամենահին շինությունը 7-րդ դարում կառուցված Ս. Գրիգոր եկեղեցին է։ Նրան կից կան 13-րդ դարում կառուցված երկհարկանի աղոթարաններ։ Վանքի գլխավոր եկեղեցին կառուցվել է Զաքարե և Իվանեեղբայրների հրամանով 1201 թվականին, այն խաչաձև գմբեթավոր մեծաչափ կառույց է։

  • Կապսի ձոր

Կապս, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, մարզկենտրոնից 11 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ախուրյան գետի ձախ ափին, Շիրակի դաշտում։

Կապսի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

Տարի 1831 1897 1926 1939 1959 1970 1979 2001 2004
Բնակիչ 166 457 449 542 428 539 535 720 697

Բնակչությունը զբաղվում է հացահատիկի, կերային կուլտուրաների, շաքարի ճակնդեղի մշակությամբ և անասնապահությամբ։

Կապսում են գտնվում “Ժամ” եկեղեցին, “Սրբի սար” և “Սրբատեղ” մատուռները։

Рубрика: Քիմիա, Uncategorized

Քիմիական տարրերի դասակարգման առաջին փորձերը

Քիմիական տարրերի դասակարգման առաջին փորձերը:Քիմիականտարրերի պարբերական համակարգը,մետաղներ ևոչմետաղներ:Տարրերի տարածվածությունը բնության մեջ-:

Քննարկվող հարցեր

  1. Ինչու են դասակարգել տարրերը
  2. Տարրերի առաջին դասակարգումը`Մետաղներ և ոչմետաղներ
  3. Ինչու էր թերի այդ դասակարգումը
  4. Պարբերական համակարգի ստեղծումը
  5. Մենդելեևի և ժամանակակից օրենքները
  6. Ատոմի կառուցվածքը և կարգաթվի նշանակությունը
  7. Նախագիծ`Տարրերի տարածվածությունը բնության մեջ                                           

 

Քիմիական տարրերի առաջացրած պարզ նյութերիինչպես նաևմիացությունների ձևերն ու հատկությունները պարբերական կախմանմեջ են այդ տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածներիմեծությունից:

 Տարրերի շարքըորոնցում դիտվում է հատկություններիհետզհետե փոփոխությունմինչև շարքի առաջին տարրիհատկությունների կրկնվելըՄենդելեևնանվանեց պարբերություն:

Պարբերությունը՝տարրերի հորիզոնական շարքեր ենգրվածըստ կարգաթվերի մեծացումով,սկսվում են ալկալիականմետաղով վերջանում ազնիվ գազով:

 Պարբերություններըբացառությամբ առաջինիտարրերի այնհորիզոնական շարքերն ենորոնք սկսվում են ալկալիականմետաղով և վերջանում իներտ գազով:

Առաջին պարբերությունն ընդգրկում է 2 տարրջրածինը (H), ևհելիումը(He) (առաջին հարկում ջրածնի և հելիումի«բնակարաններն են»):

Երկրորդ պարբերությունն ընդգրկում է 8 տարրսկսվում էլիթիումից`Li և ավարտվում նեոն`Ne իներտ գազով (II հարկում 8 «բնակարան» է):

 Երրորդ պարբերությունը նույնպես ներառում է 8 տարրսկսվում է նատրիումից`Na և ավարտվում արգոն`Ar իներտգազով (III հարկում նույնպես 8 «բնակարան» է): Առաջինըհատուկ պարբերություն էԵրկրորդ և երրորդպարբերությունները կազմված են մեկական շարքից ևանվանվում են փոքր պարբերություններընդգրկում են 8-ականտարր:

IV,V և VI պարբերությունները կազմված են տարրերիերկուական շարքից և կոչվումեն մեծ պարբերություններ: IV և V պարբերություններն ընդգրկում են 18-ական տարրիսկ

VI-ը` 32 տարր:

VII-ը անավարտ պարբերություն է՝ առայժմ կազմված մեկշարքից:

 Ուղղահայաց սյունակների քիմիական տարրերըորոնք«ապրում են» նման69 «բնակարաններում», առաջացնումեն խմբերԴրանք պարբերական համակարգում ութնեն (կարճձևում): Յուրաքանչյուր խումբ կազմված է երկուենթախմբիցգլխավոր և երկրորդական:

Գլխավոր ենթախումբն ընդգրկում է տարրեր և՛ մեծև՛ փոքրպարբերություններիցԵրկրորդական ենթախմբում ընդգրկվածեն միայն մեծ պարբերությունների տարրեր:

Այսպեսառաջին խմբի գլխավոր ենթախումբն ընդգրկում էջրածին`H, լիթիում`Li, նատրիում`Na, կալիում`K, ռուբիդիում`Rb, ցեզիում`Cs, ֆրանցիում`Fr (լիթիումիենթախումբտարրերըիսկ երկրորդականենթախումբը`պղինձ`Cu, արծաթ`Ag ևոսկի`Au տարրերը (պղնձիենթախումբ):

    1.                                                                                                   

Հարցեր և վարժություններ

  1. Ո՞ր«հարկում» և ո՞ր «բնակարանում է ապրում» ածխածին տարրը:

2-րդ հարկում և 6-րդ բնակարանում է ապրում:

  1. Ո՞րտարրն է «ապրում» 20-րդ «բնակարանում»:

Ca- Կալցիում

3.Պարզաբանեք (օրինակներով ու մեկնաբանություն ներովպարբերությունխումբգլխավոր ու երկրորդական ենթախմբերկարգաթիվ հասկացությունները:

 

  1. Ո՞րնէ հինգերորդ «ավելորդ» տարրը` Be, Sr, Zn, Mg, Ca:

Zn – է ավելորդ տարրը:

  1. Լրացրեքհետևյալ աղյուսակը.

II խումբ

    1. Գլխավոր  ենթախումբ Երկրորդական  ենթախումբ
      1. Be`Բերիլիում
      2. Mg`Մագնեզիում
      3. Ca`Կալցիում
      4. Sr`Ստրոնցիում
      1. Zn` ցինկ
      5. Ba`Բարիում 2. Cd`կադմիում
      6. Ra`Ռադիում 3. Hg`սնդիկ
  1. Լրացրեքբաց թողած բառակապակցությունը

Քիմիական տարրերի առաջացրած պարզ նյութերիինչպես նաև միացությունների ձևերն ու հատկությունները պարբերական կախման մեջ են տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածների մեծությունից:

  1. Համապատասխանեցրեքքիմիական տարրն իր խմբիհամարին և ընտրեք ճիշտ

համապատասխանություններ ներառած շարքը:

    1. Տարրը Խումբը
      1) H ա) IV
      2) Be բ) V
      3) CI գ) II
      4) N դ) I
      ե) VII

1) 1գ, 2դ, 3ե, 4ա

2) 1դ, 2ե, 3բ, 4դ

3) 1դ, 2գ, 3ե, 4բ

4) 1գ, 2բ, 3ա, 4բ

Սովորել`էջ 50-57 ,կատարել

  1.  վարժ էձ 53,57-58  
Рубрика: Ռուսերեն, Uncategorized

Какие игры мы играем во дворе

Мы играем в разные игры на нашем дворе, особенно летом, когда жарко, мы спускаемся и играем в разные игры. Пример  галамула, прятки, волейбол и так далее. Мы любим играть волейбол потаму что это игра мы можем играть все с детями в нашом дворе. Наша самая интересная игра это прятки, когда все прячутся, и мы начинаем искать их.

Рубрика: Ռուսերեն, Uncategorized

Игра в прятки.

Однажды Тьма задумала играть в прятки с Луной. Она пряталась то за домами, то за дымовыми трубами и сидела там притаившись, пока Луна потихоньку не подкрадывалась к ней.

А иногда Тьма металась туда-сюда, прежде чем спрятаться за кошку или собаку, перебегавшую через дорогу. В общем-то она очень ловко пряталась от Луны.

Но вот взошло Солнце и все переменилось.

— Ну, теперь погоди! — сказала Луна. — Посмотрим, куда ты от Солнца спрячешься.

— За ребятами, когда они пойдут в школу, — ответила Тьма. — Я стану их тенью.

— Это, конечно, ты ловко придумала, — сказала Луна. — Но когда дети войдут в школу, тогда куда ты денешься? Мой совет тебе, голубушка, лучше уж спрячься на другой стороне Земли, не то Солнце непременно доберется до тебя.

— Не доберется! — ответила Тьма. — Вот подожди, сама увидишь!

Но когда Солнце поднялось выше, Тьма все-таки ушла на другую сторону Земли, и там настала ночь, а здесь, чтобы поиграть с Солнцем, остались только маленькие темные пятнышки.

Им было очень весело, они бегали тенью за людьми, даже за коровами, а некоторые стали тенью птиц и летали за ними через лужайки. Но в конце концов Солнце все-таки отыскивало их, и вот уже осталось одно-единственное темное пятнышко.

— Я и тебя поймаю! — сказало Солнце. — Куда бы ты ни спряталось!

— А вот и нет! — сказало темное пятнышко. — Я знаю такое место, где ты меня никогда не найдешь. Закрой глаза и считай до десяти, а я спрячусь.

Солнце ушло за тучу и считало до десяти. А потом выглянуло опять.

— Наверное, оно спряталось за кого-нибудь и притворилось тенью, — подумало Солнце.

Но Солнце высветило все уголки и закоулки, а Тьмы так и не нашло.

И один день светило, и другой день светило — всё искало Тьму, — но так и не нашло, да и не могло найти, потому что Тьма очень удачно спряталась — в чулане под лестницей.

— Как здесь уютно! — подумала Тьма. — Останусь-ка я здесь навсегда.

Так она и сделала.

Вот почему в чулане под лестницей вседа темным-темно.