Рубрика: Գրականություն, Կոմիտաս, Uncategorized

Կոմիտաս

Առաջին ֆիլմ. ֆիլմը դիտելուց հետո բլոգներում պատմել, թե ինչ բացահայտումներ արեցիք Կոմիտասից:

Ինչպես բոլոր նյութերում այստեղ նույնպես խոսեց Կոմիտասագետ, կոմպոզիտոր Արթուր Շահնազարյանը: Այս նյութից ես իմացա, որ Կոմիտասը որբ է եղել 9 տարեկանից  սկսած, այնտեղ մի հատ հոգևորական պետք է ընտրեր մի երեխայի և գնար այդ երեխայի հետ էջմիածին: Այդ 20 երեխաների միջից հենց Կոմիտասը գնաց Էջմիածին: Նա հայերեն խոսել չգիտեր, որովհետև Թուրքիայի  խոր քաղաքներից մեկում՝ Կուտինայում արգելել էին հայերեն խոսելը, և այնտեղ կկտրեին այն մարդու լեզուն, ով հայերեն մի բառ կարտասաներ: Նրանք այնտեղ զբաղվում էին հատուկ արվեստով, ջրաներկով կավի ամաններ էին սարքում, որ գաղտնիքը միայն իրենք՝ այդտեղի հայերը գիտեին: Կոմիտասը, երբ արդեն հայերեն են խոսում, նա անմիջապես ճանաչում է, որն է հայի երգը, երբ նրա ընկերը նրան առաջին անգամ տանում է իրենց գյուղ, նա անմիջապես ճանաչում է, որ սա մեր բուն երգն է, իսկ սա մեր բուն երգը չի:

Реклама
Рубрика: Գրականություն, Կոմիտաս

Կոմիտաս

Հոդված երկրորդ. քննարկել հոդվածի նյութը, մեկնաբանել՝ ելնելով սեփական փորձից:

Հոդվածը մեր հայկական պարերի մասին է։ Ես ինքս պարել շատ եմ սիրում, բայց պարը կյանքում ամեն ինչից վեր չեմ դասի, չնայած, որ արդեն 5-6 տարի է ինչ զբաղվում եմ տարբեր տեսակի պարերով։ Արթուր Շահնազարյանը պարը ամեն ինչից վեր էր դասում, նրա համար պարից այն կողմ բան չկա։ Հայաստանի համարյա բոլոր դպրոցներում սովորում են պար առարկա։ Մեր դպրոցում նույնպես կա պար, մենք ամեն շաբաթ մեկ օր ունենում ենք։ Մենք մեր պարերը չենք մոռանա, եթե մենք դպրոցում անցնենք հին հայկական պարեր։

Рубрика: Գրականություն, Կոմիտաս, Uncategorized

Կոմիտաս

Հոդվածի աղբյուրը:

Նայել տեսանյութը: Քննարկել հաղորդման ընթացքում հնչած հետևյալ մտքերը.

  1. Մեկ հասկացված ձայնը հազար ճառ արժե:

Սա նշանակում է, երբ մարդը մի բան ճիշտ գիտի իսկ բոլորը սխալ, նրա մեկ հատ ճիշտը հազար ճառ արժե:

  1. Որքա՞ն է Կոմիտասը ներկա քո մեջ, քո կյանքում:

Կոմիտասը իմ կյանքում եղել է 7 տարեկանից, երբ ես գնացի դպրոց, մենք արդեն Կոմիտաս էինք լսում և երգում, և մինչ օրս լսում ենք և երգում:

  1. Նոր սերունդը սիրում և լսում է Կոմիտաս. համաձա՞յն ես այս պնդման հետ:

Ինձ թվում է նոր սերունդը դժվար լսի հին հայկական երգեր, չնայած ես սիրում եմ Կոմիտասի երգերը և մենք ամեն օր երգում ենք:

  1. Հետաքրքրվեք ձեր մայրերից՝ ինչ օրորոցային կամ այլ երաժշտություն են հնչեցրել ձեզ համար ամենավաղ տարիքում:
Рубрика: Գրականություն, Կոմիտաս, Uncategorized

Կոմիտաս

Հոդված առաջին. դասարանում քննարկելուց առաջ առանձնացնել այն փոքրիկ խրատը, որը ձեզ օգտակար կլինի կյանքում:

«Սիրուն մանկիկ, կայտառ մանկիկ, օր մը դուն ալ պիտի մեծնաս ու մարդ դառնաս: Քեզի մէկ պզտիկ խրատիկ մը տամ:

Միտքդ մարզէ ազնիւ գիտութիւններով եւ մաքուր գեղարուեստով: Իմաստունի ծովածաւալ միտքէն որսա՛ գիտութիւն եւ գեղարուեստագէտի սիրտէն բարի բարի զգացումներ: Գրքերն ու ձայները մեռած հոգիներու մտքի ու հոգու տապաններն են:

Հետեւէ բնութեան դպրոցին. միտքդ բաց ու կարդա՛ անոր ծով միտքը, որու մի կաթիլն է քո մէջ Արարչի շնորհած ձիրքը. սիրտդ բաց եւ թող արձագանգէ հոն նորա խորհրդաւոր ու գաղտնի ձայները, զի քո սիրտն այլ անոր անեզր ձորի մէկ փոքրիկ ձորեկն է, որ շնորհել է քեզ երկինքը` հոն պաշարելու ազնիւ ազնիւ զգացումներ:

Կարդա՛ բնութեան գիրքը, որ կարելի չէ ո՛չ մէկ բանով գրել, ո՛չ մէկ ձայնով արձանագրել, ո՛չ մէկ գոյնով նկարել եւ ո՛չ մէկ գործքով դրոշմել…: Բնութեան երեւոյթներն անհունապէս յեղյեղուկ են. այնտեղ կեանք կայ, որ չէ կարելի անկենդան տառերով ու ձայներով, գրիչներով ու բրիչներով, վրձիններով ու չափերով դրոշմել-պարփակել. նա նման է արշալոյսին, միշտ թարմ, միշտ նոր, միշտ կենդանի, միշտ կենսատու, միշտ մայր ու ծնող մտքի ու սրտի եւ քեզի պէս մանուկներու նման միշտ մանուկ ու պարզուկ:

Սիրուն մանկիկ, պայծառ մանկիկ, սիրէ բնութիւնը…

 

Հետեւէ բնութեան դպրոցին. միտքդ բաց ու կարդա՛ անոր ծով միտքը, որու մի կաթիլն է քո մէջ Արարչի շնորհած ձիրքը. սիրտդ բաց եւ թող արձագանգէ հոն նորա խորհրդաւոր ու գաղտնի ձայները, զի քո սիրտն այլ անոր անեզր ձորի մէկ փոքրիկ ձորեկն է, որ շնորհել է քեզ երկինքը` հոն պաշարելու ազնիւ ազնիւ զգացումներ: 

Իմ կարծիքով այստեղ ասվում է, որ մենք բնությունից ավելի շատ բան կսովորենք քան դպրոցից: Իմ կարծիքով ասում է, թե ինչպես է Աստված այս ամենը ստեղծել:

Рубрика: Մայրենի, Գրականություն, Կոմիտաս, Uncategorized

Սպասում

Կարդալ «Ծիրանի ծառ» պատմվածաշարից «Սպասում» պատմվածքը:

Առաջադրանքներ.

Բացատրիր —

Վնգստում էր ցուրտը-  կաղկանձում է ցուրտը դա նշանկում է, որ մարդիկ արձեն հասկանում են թե ինչպես է եղանակը ցրտում, աղքատ մարդիկ հասկանում են, որ պետք է ունենան լավ աշխատանք:

Արևը ծխնելույզից պոկված կայծի պես հալվել-կորել էր- Արևը կորում է դա նշանակում է, որ մարդիկ ավելի ուշ ուշ կտեսնեն լույսը և կվատանա երկրի վիճակը:

Անքեն ժպտաց- անհիշաչար ժպտաց ես հասկանում եմ, որ մարդ անկախ իր իրավիճակից ժպտում է:

շալակել ուրիշի սապատը- ես հասկանում եմ այս բռակապակծությունը այսպես ուրիշի ցավը մեղքերը մեղավորությունները վերցնես քեզ վրա

մտքից ծրարված զգացմունքներ- ես հասկանում եմ այսպես դու ունես մի փոքրիկ սենյակ, որտեղ կան քո բոլոր գաղտնիքները և քո բոլոր ապրած օրերը թե լավ և թե վատ:

  • Պատմվածքից դուրս բեր Կոմիտասի մտորումները՝
  1. ժողովրդի, նրա անցնելիք ճանապարհի մասին
  2. օրվա ապրուստի և հագուստի մասին.

Եվ համոզված էր, որ կգա նա՝ ձմռան այդ պաղ օրը ունեցած ափ կրակը կորցրած մարդը, ու ինքը անմիջնորդ կճանաչի նրան։ «Տխուր բան է օրվա ապրուստ չունենալը,- մտածեց Կոմիտասը,- դա մարդու ծնունդի դեմ, բնության  դեմ բան է։ Ամեն մարդ հանապազօրյա հաց պետք է ունենա՝ օդ շնչելու բնական իրավունքով, հագուստ ու կապուստ պետք է ունենա՝ իր մորթուգոյության բնական իրավունքով։ Եվ հաց ու թացի, հագուստ-կապուստի համար չէ, որ մարդիկ աշխարհ են գալիս, դրանք ի վերուստ տվում են նրանց ծննդի հետ՝ տրվում են օդի ու մորթու պես․․․ Իսկ եթե չկա՞, եթե չունի՞ն, ուրեմն մեծ ոճրագործություն է կատարել։ 

Կոմիտասը շատ ճիշտ է ասել նա գիտի, որ եթե մարդուն ստեղծել է աստված ուրեմն աստված նրան  ստեղծել է, որ նա իր կյանքը վայելի:

Արտահայտիր քո կարծիքը այդ մտքերի վերաբերյալ:

 

  • … մարմնոք ապրելու փոխարեն ապրեի հոգով, ինչի համար ծնվել եմ, ինչի համար ամենքն են ծնվում… — ստեղծագործական աշխատանք՝ ինչի՞ համար եմ ծնվել, ինչի համար են մարդիկ ծնվում (6-8 նախադասությամբ):

ինչի՞ համար եմ ծնվել, ինչի համար են մարդիկ ծնվում

Յուրաքանչյուր մարդու աստված հենց այնպես չի ստեղծել, որովբետև աստված մեզ ստեղծել է, որ մենք ավելի մաքուր պահենք մեր երկիրը: Ես չեմ ծնվել անիմաստ, եթե ինձ աստված ստեղծել է ուրեմն մի բան պետք է ես անեմ իմ կյանքը ճիշտ վայելելու համար: Մարդիկ ապրում են ինչես ուզում են, օրինակ ես ապրում եմ, որպեսզի վայելեմ իմ կյանքը և անեմ այն ինչ ես եմ ուզում: Միայն հիմար մարդիկ կարող են ծնվել և անել գողություն կամ ստել, բայց մենք բոլորս գոնե մեկ անգամ ստել ենք: Ես ծնվել եմ, որպեսզի մեծանամ դառնամ լավ մարդ ունենամ լավ աշխաանք և ունենամ լավ շրջապատ և ամենակարևորը ունենամ լավ ընտանիք:

Рубрика: Մայրենի, Մուշեղ Գալշոյան, Գրականություն, Կոմիտաս, Uncategorized

Դարուղի

Կարդալ «Ծիրանի ծառ» պատմվածաշարից «Դարուղի» պատմվածքը:

Առաջադրանքներ.

  •  Ինչպե՞ս էր Կոմիտասը իրար կապում մարդուն և երգը. համամի՞տ ես նրա հետ, ինչու՞:

Կոմիտասը մարդուն և երգին կապում էր բնության շնորհիվ, չէ որ բնությունն է ստեղծել այդ ամենը բնության շնորհիվ է, որ մարդիկ լավ են երգում:

  • Մեկնաբանիր վերնագիրը:

 <<Դարուղի>>   նշանակում է լեռան լանջով անցնող ճանապարհ

Рубрика: Մայրենի, Գրականություն, Կոմիտաս, Uncategorized

Ձայն ամենայն հայոց

Կարդալ «Ծիրանի ծառ» պատմվածաշարից «Ձայն ամենայն հայոց» պատմվածքը:

Առաջադրանքներ — ամփոփում.

  • Համեմատիր Կոմիտաս Վարդապետի կերպարը առաջին և վերջին գլուխներում:

Սողոմոնը փոքր ժամանակ ամաչկոտ էր և նա վախենում էր, որ կմոռանա իր սեփական հայրենիքի լեզուն, իսկ երբ մեծացավ նա ավելի համարձակ էր և արդեն ուսուցիչ էր աշխատում:

  • Գրքի ընթերցումից հետո կարո՞ղ ես  տալ Կոմիտաս-մարդու, Կոմիտաս-քաղաքացու և Կոմիտաս-երաժիշտի նկարագիրը:

Այո նա երեք դեպքերում էլ շատ յուրահատուկ և տաղանդավոր մարդ էր:

  • — Տի տանե՞ս ինձ հասցնես Դավթի կռվին… — Երգը՝ զենք (ստեղծագործական աշխատանք՝ առնվազն 6-8 նախադասություն):

Երգը՝ զենք

Երգը կարող է լինել մարդու ուժեղ զենքերից մեկը, նա կարող է  իր ուժեղ ձայնով մարդկանց կառավարել: Ես այդքան էլ չեմ սիրում երգել: Ես չեմ կարող իմ ձայնով մարդկանց կառավարեմ, որովհետև եթե կառավարեմ բոլորը կծիծաղեն ինձ վրա: Մեր դասարանում ամենալավը երգում է Էլենը, որովհետև նա մի քանի տարի գնացել է երգի: Կոմիտասը բոլորին իր ձայնով հիացնում էր և նա հպարտանում էր իր ձայնով: