Рубрика: Պատմություն, Uncategorized

Մեր գերդաստանը ընտանեկան նախագիծ.

Այսօր ես պապիկիցս հարցրեցի մեր գերդաստանի մասին և նա շատ բան պատմեց ինձ, որը սիրով ներկայացնում եմ ձեզ…

Պատմում է պապիկս՝
«Պապիս պապը՝ Գյուրջան Հարությունը, Հայաստան է տեղափոխվել Դավիթ Բեկի զորքի հետ՝ 1700-ական թվականներին՝ Վրաստանից։ Գյուրջի թարգմանաբար նշանակում է գայլ կամ վրացի։ Նրանք հիմնադրվել են Սյունիքի Խնձորեսկ գյուղում, և մեր տունը գտնվել է գյուղի Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցու մոտ։ Պապիս պապը ունեցել է վեց երեխա՝ չորս տղա և երկու աղջիկ։ Պապիս երկու հորեղբայրներին 1937 թվականին աքսորել են Սիբիր, որտեղից նրանցից մեկը չի վերադարձել։ Պապիս բոլոր հորեղբայրները և հորաքույրները եղել են մանկավարժներ, իսկ Լևոն Հովսեփյանին շնորհվել է ՀՀ վաստակավոր ուսուցչի կոչում։ Շմավոն Հովսեփյանը եղել է առակագիր, մի շարք գրքերի հեղինակ։
…պապիկն էլ եղել է ՀՀ առաջին սահմանադրության աշխատանքային խմբի անդամ»…

thumbnail_Image

Այս նկարում Գյուրջան Հարությունն է։

thumbnail_Image (1)

Իսկ սա Սահմանադրության բնօրինակի վրա հանձնաժողովի կողմից կատարված ստորագրություններն են:

 

 

Рубрика: Պատմություն, Uncategorized

Պատմություն

Մարտի 30-ապրիլի 3-Հեռավար-առցանց ուսուցում
Տեսակապով քննարկման թեմա՝

Մայիսյան հերոսամարտերը՝
-Սարդարապատի ճակատամարտը
-Բաշ Ապարանի ճակատամարտը
-Ղարաքիլիսայի հերոսամարտը /Դասագիրք, էջ 146-152նաև այլ աղբյուրներ/.

Բլոգային առաջադրանք.
-Կարդացե՛ք այս փաստաթուղթը և վեր հանե՛ք մայիսյան հերոսամարտերի պատմական նշանակությունը, որտեղ արտահայտված լինի նաև ձեր սեփական կարծիքը:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռուս-թուրքականը դարձավ ռուս-անդրկովկասյան, իսկ ապրիլի սկզբից դարձավ թուրք-հայկական։ Թուրք-հայկական պատերազմի ընթացքում հայերը համախմբվելուց հետո տարան հաղթանակներ։ Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի և Ղարաքիլիսայի հերոսական ճակատամարտերը, Շիրակի և Ջավախքի դիմադրական մարտերը հարստացրին մեր պատմությունը սխրանքներով ու անուններով։ Այս հերոսամարտերի շնորհիվ բնաջնջումից փրկվեց արևելահայությունը, ինչպես նաև Մեծ Եղեռնից ազատված հարյուր հազարավոր արևմտահայեր։ Այդպիսով՝ Մայիսյան հերոսամարտերի պատմական գլխավոր դասը համազգային միաբանությունն է: Դժվարին և օրհասական պայմաններում Մեծ եղեռնի և պատերազմի պատճաոած մարդկային, նյութական և հոգևոր մեծ կորուստներից դեռևս ուշքի չեկած հայությունը կարողացավ ազգովին ինքնակազմակերպվել:

 

Рубрика: Պատմություն, Uncategorized

Պատմություն

Մարտի 16-20-Առցանց /հեռավար/ ուսուցում
-Հասարակագիտական ստուգատեսի նախապատրաստական աշխատանքներ.
Պատմություն՝
Թեման՝ «Հայաստանը և հայ ժողովուրդը 1-ին աշխարհամարտի տարիներին».
ա/ Համաշխարհային պատերազմի Կովկասյան ճակատը
բ/ Հայ կամավորական շարժումը /Հայոց պատմություն-8, էջ 112-120, նաև այլ աղբյուրներ/.

Առաջադրանք.
-Կարդացե՛ք ստորև ներկայացված ուսումնական նյութերը և ներկայացրե՛ք 1-ին աշխարհամարտին մասնակցած նշանավոր հայերի:
Ուսումնական նյութեր՝
«1-ին աշխարհամարտը և հայերը»
«Հայ ժողովուրդը 1-ին համաշխարհային պատերազմում»

Հայության գերակշիռ մեծամասնությունը մասնակցեց Առաջին համաշխարհային պատերազմին, հայկական կամավորական շարժմանը, որովհետև հուսախաբ էր եղել երիտասարդ թուրքերի խոստումներից և համոզված էր, որ կամավորները կարող էին պաշտպանել արևմտահայերին կոտորածներից։ 1914թ. օգոստոսի 1-ին բռնկված համաշխարհային պատերազմը հայ ժողովրդի մեջ որոշակի հույսեր արթնացրեց՝ Անտանտի անդամ երկրների՝ մասնավորապես՝ Անգլիայի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի օգնությամբ ազատագրելու Արևմտյան Հայաստանը թուրքական լծից և վերականգնելու պետականությունը:

Рубрика: Պատմություն, Uncategorized

Պատմություն

Մարտի 9-13
Համաշխարհային պատմություն.
https://lib.mskh.am/images/books/Ham.-patm-8_nor-darer.pdf
Պատրաստվե՛ք ներկայացնելու՝
-«Ազգային պետությունների առաջացումը Բալկանյան թերակղզում» թեման.
ա/ Բալկանյան ժողովուրդները Օսմանյան կայսրության կազմում
բ/ Սերբիայի, Ռումինիայի և Բուլղարիայի անկախության նվաճումը
գ/ Բալկանյան երկրների անկախության գործընթացի ավարտը /բանավոր, էջ 110-115, նաև այլ աղբյուրներ/.

Առաջադրանքներ.
1. Ներկայացրե՛ք 1877-1878 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմի պատճառները և հիմնական արդյունքները:

Ռուս-թուրքական պատերազմները մինչև XVIII դարի 1-ին կեսը Ռուսաստանի համար եղել են պաշտպանական և ուղղված էին Օսմանյան կայսրության նվաճումների ու նրա վասալ Ղրիմի խանության ասպատակությունների դեմ: XVIII դարի 2-րդ կեսից դրանք պայմանավորված էին Մերձավոր Արևելքում միջազգային հարաբերությունների սրմամբ, Օսմանյան կայսրության հպատակ ժողովուրդների ազգային-ազատագրական պայքարով, դեպի Բալկաններ ու Կովկաս Ռուսաստանի ազդեցության ուժեղացմամբ:
2. Օգտվելով տարբեր աղբյուրներից՝ պատրաստե՛ք նյութ Խրիմյան Հայրիկի /Մկրտիչ Խրիմյանի մասին /գրավոր/.

Խրիմյան Հայրիկ

 Խրիմյան Հայրիկը (իսկական անուն-ազգանունը` Մկրտիչ Խրիմյան) ուսանել է Վասպուրականի Լիմ և Կտուց անապատների վանական դպրոցներում, 1842 թ-ին հաստատվել է Կոստանդնուպոլսում: 1854 թ-ին ձեռնադրվել է վարդապետ: 1855–56 թթ-ին հրատարակել է «Արծվի Վասպուրականի» ամսագիրը: 1856 թ-ի հունիսին, վերադառնալով Վան, ստանձնել է Վարագավանքի վանահայրությունը, որտեղ 1857 թ-ին հիմնադրել է հոգևոր ժառանգավորաց վարժարան, իսկ 1858 թ-ին վերսկսել «Արծվի Վասպուրականի» հանդեսի հրատարակությունը: 

Рубрика: Պատմություն

Պատմություն

ԱՌՑԱՆՑ ՈւՍՈւՑՄԱՆ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐԻ ՓԱԹԵԹ…                                                        8-րդ դասարան /8.2, 8.6/

Թեման՝
-«Ազգային նոր պետությունները Եվրոպայում».
ա/ Գերմանիայի վերամիավորումը
-Օտտո Ֆոն Բիսմարկ
բ/ Իտալիայի վերամիավորումը
-Ջուզեպպե Գարիբալդի

Առաջադրանք.
-Համեմատե’ք Գերմանիայի և Իտալիայի միավորման գործընթացները և դրանց արդյունքները, աշխատանքը ներկայացրե՛ք ձեր բլոգի «Պատմություն» բաժնում:

Գերմանիայի և Իտալիայի վերամիավորումները սկսվել են 19-րդ դարում՝ 1848-1849 թվականներին։ 19-րդ դարում նախկինի երկու զարգացած պետությունները՝ Գերմանիան և Իտալիան մնում էին պառակտված վիճակում։ Իտալիայի հյուսիսային շրջանները գտնվում էին ավստրիական տիրապետության ներքո, իսկ մյուս մասերում ստեղծվել էր տարբեր իշխանություններ։ Ստեղծվեցին նպաստավոր պայմաններ Իտալիայի վերամիավորման համար։ Ստեղծվեցին գաղտնի ընկերություններ, որոնք իրենց վրա էին վերցրել Իտալիայի ազատագրության դժվար գործը։ Դրանցից ամենանշանավորը «Երիտասարդ Իտալիան» էր՝ Ջուզեպպե Գարիբալդիի գլխավորությամբ։ 1848-1849 թվականներին տեղի է ունենում հեղափոխություն, որի արդյունքում ընդունվում է համագերմանական սահմանադրությունը Ռայխստագի հովանավորությամբ։ Սակայն հեղափոխությունը ևս չմիավորեց Գերմանիային։ Գերմանիան օր օրի տնտեսապես զարգանում էր և 1860-ականներին ավարտվեց Գերմանիայի արդիականացման գործընթացը։ Արդիականացման գործընթացի ավարտին Գերմանիան արդեն տնտեսապես միավորված էր։ Աննախադեպ առաջընթաց էր ապրում Գերմանիայի մշակույթը։ Գերմանիայի տարածքային վերամիավորումը պետք է կատարվեր համագերմանական ամենահզոր պետության՝ Պրուսիայի շուրջը։ Պրուսիան դարձել էր գերմանական հողերի խրախուսանքը։ Գերմանիայի վերամիավորման մեջ մեծ ներդրում ուներ Պրուսիայի վարչապետ Օտտո ֆոն Բիսմարկը։ 1860-ականներին Իտալիայում ավարտվեց արդիականացման գործընթացը և սկսեց ազգային ազատագրական շարժումը։ Իտալիայում ամրապնդվում էր ազգային ինքնագիտակցությունը։ Այս դարաշրջանը Իտալիայում հայտնի է Ռիսորջիմենտո անվանումով։ Վերամիավորումը պետք է կատարվեր համաիտալական ամենահզոր պետության՝ Սարդինիայի շուրջը։ Սարդինիայի թագավորությունը հաշտություն կնքելով Ֆրանսիայի թագավոր Նապոլեոն III-ի հետ պատերազմ սկսեց ընդդեմ Ավստրիայի։ Իտալական մյուս պետությունները միացան պայքարին։ «Երիտասարդ Իտալիա» կազմակերպության առաջնորդ Ջուզեպպե Գարիբալդին կարճ ժամանակահատվածում իր զորով ազատագրեց Սիցիլիա կղզին։ 1861 թվականին Իտալիայում ընդունվեց սահմանադրություն և ստեղծվեց միավորված Իտալիայի Թագավորություն։ 1871 թվականին Իտալիայում վերջացավ միավորման գործընթացը՝ Վենետիկի և Հռոմի Իտալիային միանալուց հետո։

Рубрика: Պատմություն, Uncategorized

Պատմություն

Փետրվարի 24-28
Պատրաստվե՛ք ներկայացնելու՝
-«Ազգային-ազատագրական պայքարը 19-րդ դարի 70-90-ական թթ.» թեման՝
ա/ Հայդուկային շարժումը
բ/ Արևմտահայերի կոտորածները և ինքնապաշտպանական մարտերը 1890-ական թթ.
/բանավոր, էջ 88-96, նաև այլ աղբյուրներ/.

Առաջադրանքներ.
1. Օգտվելով դասանյութից, Հայկական Հարց» հանրագիտարանից և համացանցի կայքէջերից՝ պատրաստե՛ք նյութ հայ նշանավոր որևէ հայդուկապետի մասին:

Gevorg

Գևորգ Չավուշը (իսկական ազգանունը՝ Ղազարյան) 1886–88 թթ-ին սովորել է Մշո Սբ Կարապետ վանքի դպրոցում, որը նրա ուսուցիչ Հովհաննես վարդապետ Մուրադյանի ջանքերով վերածվել էր ազատագրական գաղափարների տարածման կենտրոնի: Մարտական մկրտությունն ստացել է առաջին ֆիդայիներից մեկի՝ Արաբոյի խմբում: Մասնակցել է Սասունի 1891– 1894 թթ-ի ինքնապաշտպանական մարտերին, հատկապես աչքի է ընկել Տալվորիկի 1893 թ-ի կռիվներում: 1894 թ-ի Սասունի ապստամբության պարտությունից հետո, ի թիվս այլ ֆիդայիների, ձերբակալվել ու բանտարկվել է Բիթլիսում, ապա՝ Մուշում: 
1896 թ-ին Գևորգը փախել է բանտից, ապաստանել Սասունում, ապա միացել է Գուրգենի (Բաղդասար Մալյան) և Հրայրի (Արմենակ Ղազարյան) խմբերին: 1899 թ-ին` Աղբյուր Սերոբի սպանությունից հետո, 1900 թ-ին կազմակերպել է մատնիչ Ավեի, ապա Անդրանիկի հետ՝ քուրդ Խալիլ բեյի սպանությունները: 1901 թ-ի ապրիլին գլխավորել է Բերդակի, իսկ դեկտեմբերին՝ Նորշենի կռիվները, որոնք կարևոր տեղ ունեն հայդուկային շարժման պատմության մեջ: 1901 թ-ի նոյեմբերին մասնակցել է նաև Մշո Սբ Առաքելոց վանքի կռվին: 

«Հայկական հարց» հանրագիտարան

Рубрика: Պատմություն, Uncategorized

Պատմություն

Փետրվարի 17-21
 Պատրաստվե՛ք ներկայացնելու՝
-«Ազգային-ազատագրական պայքարը 19-րդ դարի 70-90-ական թթ.» թեման՝
ա/ Ազատագրական խմբակներ և կազմակերպություններ
բ/ Հայ ազգային կուսակցություններ /բանավոր, էջ 80-87, նաև այլ աղբյուրներ/.

Առաջադրանքներ.
1. Ներկայացրե՛ք Ազատագրական խմբակների գործունեության նշանակությունը:

Եվրոպական առաջադիմական գաղափարների ներթափանցումը հայության մեջ խթանել էր արևելահայ մտավորականությանը ուղիներ որոնել արևմտահայության ազատագրության համար: Այդ նպատակով 1869թ. Ալեքսանդրապոլում (Գյումրի) ստեղծվեց «Բարենպատակ ընկերությունը» ուսուցիչ Արսեն Կրիտյանի ղեկավարությամբ, իսկ 1874թ. Ղարաքիլիսայում (Վանաձոր) ստեղծվեց «Հայրենիքի սիրո գրասենյակ» խմբակը:
2. Համեմատե՛ք երեք կուսակցությունների /Արմենական, Հնչակյան, ՀՅԴ/ ծրագրերը՝ վեր հանելով նմանություններն ու տարբերությունները /գրավոր/.

Рубрика: Պատմություն, Uncategorized

Պատմություն

Փետրվարի 10-14
 Պատրաստվե՛ք ներկայացնելու՝
-«1877-1878թթ. Ռուս-թուրքական պատերազմը և Հայկական հարցի միջազգայնացումը» թեման.

ա/ Պատերազմը և Հայաստանը
բ/ Հայկական հարցի միջազգայնացումը /բանավոր, էջ 73-79, նաև այլ աղբյուրներ/.

Առաջադրանքներ.
1. Ո՞րն էր 1877-1878թթ. ռուս-թուրքական պատերազմի գլխավոր պատճառը:

Մարտերը տեղի ունեցան Բալկաններում և Կովկասում, պատճառը 19-րդ դարի վերջին բալկանյան ազգայնականության աճն էր: Լրացուցիչ պատճառներից էին Ռուսաստանի նպատակները վերականգնելու տարածային կորուստները Ղրիմի պատերազմի ժամանակ, վերականգնել դիրքերը Սև ծովում Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող ազատատենչ ժողովուրդների օգնությամբ:

2. Ի՞նչ ակնկալիք ուներ հայ ժողովուրդը  Ռուսաստանից:                                                           3. Ներկայացրե՛ք Սան Ստեֆանոյի 16-րդ հոդվածը: Փորձե՛ք գնահատել այն:

Պայմանագրի 16-րդ հոդվածում ասվում էր. «Նկատի առնելով այն, որ ռուսական զորքերի դուրսբերումը նրանց կողմից գրավված Հայաստանի`Թուրքիային վերադարձվելիք վայրերից կարող է այնտեղ առիթ տալ բախումների և բարդությունների, որոնք երկու պետությունների բարի հարաբերությունների վրա կունենան վնասակար ազդեցություն՝  Բարձր Դուռը պարտավորվում է անհապաղ կենսագործել հայաբնակ մարզերի տեղական կարիքներից հարուցվող բարելավումներ և բարենորոգություններ և զերծ պահել հայերի անվտանգությունը քրդերից և չերքեզներից»։

4. Պարզաբանե՛ք 61-րդ հոդվածի էությունը: Գնահատե՛ք Բեռլինի վեհաժողովի արդյունքները հայերի համար /գրավոր/.

Рубрика: Պատմություն, Uncategorized

Պատմություն

Փետրվարի 3-7
Հայոց պատմություն
Պատրաստվե՛ք ներկայացնելու՝
-«Հայ Ազգային-Հասարակական շարժումները» թեման.

ա/ Հայ հասարակական-քաղաքական միտքը՝ պահպանողականություն, ազատականություն, ազգայնականություն
բ/ Զեյթունի 1862թ. ապստամբությունը /բանավոր, էջ 65-67, 70-72, նաև այլ աղբյուրներ/.

Առաջադրանքներ.
1.Ներկայացրե՛ք երեք քաղաքական հոսանքների գաղափարներն ու հայացքները և նշանավոր գործիչներին:

Երեք քաղաքական հոսանքների գաղափարներն են՝ պահպանողականությունը, ազատականությունը և ազգայնականությունը:

Պահպանողականությունը նշանավում է, երբ ձեր ընտանիքի տոհմում ինչ-որ ավանդույթ է լինում, և դուք չեք խախտում այդ օրենքը։ Ազատականությունը այն է, երբ դու ուզում է տարբեր տեսակի փոփոխություններ անեն։ Ազգայականությունն էլ ուզումէ, որ այդ երկու հոսանքներն էլ իրար հետ լինեն։
2.Ներկայացրե՛ք Զեյթունի 1862թ. ապստամբության պատճառները և նշանակությունը /գրավոր/.
Դասագիրք-Հայոց պատմություն-8

Рубрика: Պատմություն, Uncategorized

Հունվարյան ճամբար- «Հայոց մայրաքաղաքների հետքերով» Նախագիծ

download (1)

2018-2019 ուսումնական տարում մենք պատմություն առարկայի շրջանակում սկսել ենք իրականացնել «Հայոց մայրաքաղաքների հետքերով» նախագիծը: Նախագծի շրջանակում ուսումնասիրել ենք Հայոց 12 մայրաքաղաքները, քննարկել ենք մայրաքաղաքների մասին հետաքրքիր նյութեր, տարբեր աղբյուրներից տեղեկություններ ենք հավաքել, վավերագրական ֆիլմեր ենք դիտել մայրաքաղաքների մասին, որոնք լուսաբանված են մեր բլոգներում:

Այս ուսումնական տարում մենք նպատակ ունենք շարունակելու հայոց մայրաքաղաքների ուսումնասիրությունը, բայց արդեն ճամփորդությունների միջոցով, որտեղ հնարավոր է այցելել:

Հունվարյան ճամբարի ընթացքում, ցավոք, մենք հնարավորություն չունեցանք շարունակել այս նախագիծը, քանի որ մենք ընդգրկված էինք ճամբարային ջոկատում և զբաղված էինք այլ ճամբարային աշխատանքներով: Սակայն 3-րդ ուսումնական շրջանի նախագծային ուսուցման շաբաթները և հունիսյան ամառային ճամբարները ավելի արդյունավետ կօգտագործենք՝ Հայոց մայրաքաղաքների ուսումնական նախագիծը շարունակելու նպատակով:

Համառոտ տեղեկություններ Հայոց մայրաքաղաքների մասին՝

Վան — Ք. ա. 9-րդ դար, Վանի թագավորության մայրաքաղաք, հիմնադիր Սարդուրի I-ին, հայտնի է նաև Տուշպա-Տոսպ անուններով։ Ներկայումս գտնվում է արևմտյան Հայաստանում՝ Վանա լճի ափին (Թուրքիա)։

Արմավիր- Ք. ա. 612-200 թվականներ,  Երվանդունիների թագավորության մայրաքաղաք։ Ըստ Մովսես Խորենացու՝ Արմավիրը կառուցդլ է Հայկ Նահապետի թոռ Արամայիսը։ Պատմաբանների մի խումբ գտնում են, որ Արմավիրը կառուցել է Վանի թագավորության հզոր տիրակալ Արգիշտի I-ը՝ նույնացնելով Արմավիր քաղաքը Արգիշտիխինիլի քաղաքի հետ։ Արմավիր քաղաքի մնացորդները պահպանվել են ՀՀ տարածքում՝ Արաքսի ձախ ափին, Արմավիրի մարզի Հայկավան գյուղի մոտակայքում։

Երվանդաշատ- Երվանդունիների թագավորության մայրաքաղաք, հիմնադրել է Երվանդ IV -րդ վերջինը, Ք. ա. 220 թվականին Արաքսի ձախ ափին՝ Ախուրյան գետի միախառնման տեղում։ Քաղաքի ավերակները հայտնաբերվել են Արմավիրի մարզի Բագարան և Երվանդաշատ գյուղերի մոտակայքում։ Երվանդաշատ մայրաքաղաքը 360- ական թվականներին կործանել են Պարսից Շապուհ II-րդ արքայի զորքերը։