Рубрика: Քիմիա, Uncategorized

Ինքնաստուգում

  1. Ստորև թվարկվածներից որի՞ հետ է համընկնում ատոմում առկա էլեկտրոնների թիվը.

անեյտրոնների թվի

բպրոտոնների թվի

գնեյտրոնների ու պրոտոնների գումարային թվի

դնեյտրոնների ու պրոտոնների թվերի տարբերության

  1. Ստորև թվարկված մեծություններից ո՞րն էհամընկնում   146C

և  147N   ատոմներում.

ազանգվածային թիվը

բպրոտոնների թիվը

գնեյտրոնների թիվը

դմիջուկի լիցքը

  1. Առավելագույնըքանի՞ էլեկտրոնի կարող է «տեղտրամադրել» ատոմի չորրորդ

էներգիական մակարդակը.

ա) 30 

բ) 32

գ) 33

դ) 34

  1. Ստորևթվարկվածներից որի՞ հետ է համընկնումքիմիական տարրի ատոմի

էներգիական մակարդակների թիվը հիմնականվիճակում.

ակարգաթվի

բխմբի համարի

գպարբերության համարի

դհարաբերական ատոմային զանգվածի

  1. Փոքրպարբերություններում ինչպե՞ս են փոխվում քիմիական տարրերի մետաղական

հատկությունները.

աուժեղանում են

բթուլանում են

գչեն փոփոխվում

դկարող են և‘ ուժեղանալև‘ թուլանալ

  1. Ատոմի միջուկը կազմող մասնիկները ի՞նչ լիցք ունեն

ամիայն դրական

բմիայն լիցք չունեցող

գդրական և լիցք չունեցող

դդրականբացասական և լիցք չունեցող

  1. Հետևյալ իզոտոպներից որի՞ միջուկն է նույնքան թվովնեյտրոն պարունակումորքան

24Mg իզոտոպի միջուկը.

ա) 27AI 

բ) 23Na

գ) 28Si

դ) 31P

  1. Հետևյալքիմիական տարրերից որի՞ ատոմն ունի լրիվլրացված երկու էներգիական

մակարդակ.

աբոր

բհելիում

գֆտոր

դնեոն

  1. Հետևյալարտահայտության ո՞ր բառն է բաց թողած. «Երկրորդային ենթախմբերն

սկսվում են………………. պարբերության տարրերից».

աերկրորդ

բերրորդ

գչորրորդ

դհինգերորդ

  1. Քիմիականո՞ր տարրի ատոմին էհամապատասխանում հետևյալ էլեկտրոնային

գծապատկերը.

 +5 ) 2  ) 3

աբերիլիում

բբոր

գածխածին

դազոտ   

  1. Համեմատեք մետաղական,ոչմետաղական հատկություններ;                        ա/Որ տարրի մոտ է ավելի ուժեղ արտահայտված մետաղական հատկությունները                                                                                                                       K թե Ca                                                                                                                                     Ca թե Mg                                                                                                                                                                                                                                                                  
     բ/Որ տարրի մոտ է ավելի ուժեղ արտահայտված ոչմետաղական հատկությունները                                                                                                               O թե F                                                                                                                                      O թե S
  2. Իզոտոպները դա նույն ատոմների տարատեսակներն են, որոնք ունեն նույն միջուկի լիցքը, բայց ունեն տարբեր հարաբերական ատոմային զանգվածների, այսինքն տարբեր նեյտրոնների թիվ։

N=2n²

n=4 N=2×4²=32

Реклама
Рубрика: Քիմիա, Uncategorized

Տարրերի բնութագրումը

Բնութագրեք  հետևյալ  տարրերը` ջրածին;  ածխածին;   նատրիում;  ազոտ;  մագնեզիում;  թթվածին;  ալյումին; ֆոսֆոր տարրերը.

 1) քիմիական  տարրի  նշանը -> Al

2) , Z= 13 միջուկի  լիցքը  +13,

3) հարաբերական  ատոմային  զանգվածը—>  Ar=27= mo\ զ.ա.մ

4)մեկ  ատոմի  զանգվածը (գ) —> mo=27*1,66:10¯27= 4,4  82*10=¯27 կգ

5) Դիրքը պարբերական համակարգում«ո՞ր  պարբերության տարր  է,խումբը 3-րդ պարբերություն, ենթախումբը 3-րդ ենթախումբ

6)  Ատոմի բաղադրությունը՝ (13p, 14n) 3e

7)էլեկտրոնային  թաղանթի  կառուցվածքը`+13

8)ինչպիսի՞ տարր է` մետաղ  է, թե՞ ոչմետաղ

Պատ. մետաղ է

9) Օքսիդացման աստիճանը`ՕԱ՝ Պատ. 0, + 3

Рубрика: Քիմիա, Uncategorized

Օդի բաղադրության որոշումը

1․ Անհրաժեշտ պարագաներ․

Ջրով լցված տարա,լուցկի,մոմ՝ խցանին փակցված,ապակե խողովակ:

2․ Փորձի նկարագրություն․

Առաջին հերթին վառում ենք մոմը լուցկու միջոցով հետո դնում ենք ջրի վրա և ապակե ապակե սրվակը շուռ ենք տալիս մոմի վրա մոմը հանգեց և բարձրացավ սրվակի մեջ 4 սմ սրվակը 20 սմ է այսինքն մոմը բարձրացավ սրվակի 1/5:

 

 

Рубрика: Քիմիա, Uncategorized

Նախագիծ`Քիմիական տարրերի տարածվածությունը

Քիմիական տարրերի տարածվածությունը բնության մեջ

բնություն

Քիմիական տարրերից երկրակեղևում առավել տարածված են թթվածինը և սիլիցիումը։ Այդտարրերն ալյումինի, երկաթի, կալցիումի, նատրիումի, կալիումի, մագնիումի, ջրածնի ու տիտանի հետ կազմում են երկրակեղևի զանգվածի ավելի քան 99 %-ը, իսկ մյուս տարրերին մնում է 1 %-ից պակաս զանգված։ Ծովի ջրում թթվածնից ու ջրածնից բացի, որ մտնում են ջրի կազմի մեջ, մեծ չափով պարունակվում են այնպիսի տարրեր, ինչպիսիք են՝ քլոր, նատրիում, մագնիում, ծծումբ, կալիում, բրոմ և ածխածին։ Երկրակեղևում քիմիական տարրի միջին պարունակությունը կոչվում է կլարկային թիվ կամ տարրի կլարկ։

Քիմիական տարրերի տարածվածությունը տիեզերքում

տիեզերք

Տիեզերքում կան տարրեր, որոնք հազվադեպ են հանդիպում մեր մոլորակի վրա: Օրինակ հելիումը, որը տիեզերքում երկրորդ ամենատարծված տարրն է, բայց շատ հազվագյուտ է երկրագնդի վրա: Իսկ տիեզերքում ամենատարածված նյութը ջրածինն է: Ջրածինը նաև ամենաթեթև տարրն է: Թթվածինը տիեզերքում երրորդ ամենաշատ հանդիպող տարրն է, բայց Արեգակի զանգվածի միայն 1%-է կազմում թթվածինը:

Քիմիական տարրերի տարածվածությունը երկրակեղևում

d181d0bad0b0d187d0b0d0bdd0bdd18bd0b5-d184d0b0d0b9d0bbd18b1

Երկրակեղևում տարրերի պարունակությունը տարբերվում է Երկրում տարրերի պարունակությունից, որպես ամբողջություն, քանի որ Երկրի կեղևի, մանթիայի ու միջուկի քիմիական կազմերը տարբեր են։ Այսպես, միջուկը կազմված է հիմնականում երկաթից ու նիկելից։ Արեգակնային համակարգում և Տիեզերքում ընդհանրապես տարրերի պարունակությունները նույնպես տարբերվում են երկրայիններից։ Տիեզերքում առավել տարածված տարրը ջրածինն է, որին հաջորդում է հելիումը։

Քիմիական տարրերի տարածվածությունը մարդու օրգանիզմում

organyi-immunnoy-sistemyi.JPG

Մարդու օրգանիզմը կազմված է մոտ 60% ջրից, 34% օրգանական, և 6% անօրգանական նյութերից: Օրգանական նյութերի հիմնական բաղադրիչնեըն են՝ ածխածինը, ջրածինը և թթվածինը, նրանց բաղադրության մեջ մտնում են նաև ազոտը, ֆոսֆորը և ծծումբը:

Рубрика: Քիմիա, Uncategorized

Քիմիական տարրերի դասակարգման առաջին փորձերը

Քիմիական տարրերի դասակարգման առաջին փորձերը:Քիմիականտարրերի պարբերական համակարգը,մետաղներ ևոչմետաղներ:Տարրերի տարածվածությունը բնության մեջ-:

Քննարկվող հարցեր

  1. Ինչու են դասակարգել տարրերը
  2. Տարրերի առաջին դասակարգումը`Մետաղներ և ոչմետաղներ
  3. Ինչու էր թերի այդ դասակարգումը
  4. Պարբերական համակարգի ստեղծումը
  5. Մենդելեևի և ժամանակակից օրենքները
  6. Ատոմի կառուցվածքը և կարգաթվի նշանակությունը
  7. Նախագիծ`Տարրերի տարածվածությունը բնության մեջ                                           

 

Քիմիական տարրերի առաջացրած պարզ նյութերիինչպես նաևմիացությունների ձևերն ու հատկությունները պարբերական կախմանմեջ են այդ տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածներիմեծությունից:

 Տարրերի շարքըորոնցում դիտվում է հատկություններիհետզհետե փոփոխությունմինչև շարքի առաջին տարրիհատկությունների կրկնվելըՄենդելեևնանվանեց պարբերություն:

Պարբերությունը՝տարրերի հորիզոնական շարքեր ենգրվածըստ կարգաթվերի մեծացումով,սկսվում են ալկալիականմետաղով վերջանում ազնիվ գազով:

 Պարբերություններըբացառությամբ առաջինիտարրերի այնհորիզոնական շարքերն ենորոնք սկսվում են ալկալիականմետաղով և վերջանում իներտ գազով:

Առաջին պարբերությունն ընդգրկում է 2 տարրջրածինը (H), ևհելիումը(He) (առաջին հարկում ջրածնի և հելիումի«բնակարաններն են»):

Երկրորդ պարբերությունն ընդգրկում է 8 տարրսկսվում էլիթիումից`Li և ավարտվում նեոն`Ne իներտ գազով (II հարկում 8 «բնակարան» է):

 Երրորդ պարբերությունը նույնպես ներառում է 8 տարրսկսվում է նատրիումից`Na և ավարտվում արգոն`Ar իներտգազով (III հարկում նույնպես 8 «բնակարան» է): Առաջինըհատուկ պարբերություն էԵրկրորդ և երրորդպարբերությունները կազմված են մեկական շարքից ևանվանվում են փոքր պարբերություններընդգրկում են 8-ականտարր:

IV,V և VI պարբերությունները կազմված են տարրերիերկուական շարքից և կոչվումեն մեծ պարբերություններ: IV և V պարբերություններն ընդգրկում են 18-ական տարրիսկ

VI-ը` 32 տարր:

VII-ը անավարտ պարբերություն է՝ առայժմ կազմված մեկշարքից:

 Ուղղահայաց սյունակների քիմիական տարրերըորոնք«ապրում են» նման69 «բնակարաններում», առաջացնումեն խմբերԴրանք պարբերական համակարգում ութնեն (կարճձևում): Յուրաքանչյուր խումբ կազմված է երկուենթախմբիցգլխավոր և երկրորդական:

Գլխավոր ենթախումբն ընդգրկում է տարրեր և՛ մեծև՛ փոքրպարբերություններիցԵրկրորդական ենթախմբում ընդգրկվածեն միայն մեծ պարբերությունների տարրեր:

Այսպեսառաջին խմբի գլխավոր ենթախումբն ընդգրկում էջրածին`H, լիթիում`Li, նատրիում`Na, կալիում`K, ռուբիդիում`Rb, ցեզիում`Cs, ֆրանցիում`Fr (լիթիումիենթախումբտարրերըիսկ երկրորդականենթախումբը`պղինձ`Cu, արծաթ`Ag ևոսկի`Au տարրերը (պղնձիենթախումբ):

    1.                                                                                                   

Հարցեր և վարժություններ

  1. Ո՞ր«հարկում» և ո՞ր «բնակարանում է ապրում» ածխածին տարրը:

2-րդ հարկում և 6-րդ բնակարանում է ապրում:

  1. Ո՞րտարրն է «ապրում» 20-րդ «բնակարանում»:

Ca- Կալցիում

3.Պարզաբանեք (օրինակներով ու մեկնաբանություն ներովպարբերությունխումբգլխավոր ու երկրորդական ենթախմբերկարգաթիվ հասկացությունները:

 

  1. Ո՞րնէ հինգերորդ «ավելորդ» տարրը` Be, Sr, Zn, Mg, Ca:

Zn – է ավելորդ տարրը:

  1. Լրացրեքհետևյալ աղյուսակը.

II խումբ

    1. Գլխավոր  ենթախումբ Երկրորդական  ենթախումբ
      1. Be`Բերիլիում
      2. Mg`Մագնեզիում
      3. Ca`Կալցիում
      4. Sr`Ստրոնցիում
      1. Zn` ցինկ
      5. Ba`Բարիում 2. Cd`կադմիում
      6. Ra`Ռադիում 3. Hg`սնդիկ
  1. Լրացրեքբաց թողած բառակապակցությունը

Քիմիական տարրերի առաջացրած պարզ նյութերիինչպես նաև միացությունների ձևերն ու հատկությունները պարբերական կախման մեջ են տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածների մեծությունից:

  1. Համապատասխանեցրեքքիմիական տարրն իր խմբիհամարին և ընտրեք ճիշտ

համապատասխանություններ ներառած շարքը:

    1. Տարրը Խումբը
      1) H ա) IV
      2) Be բ) V
      3) CI գ) II
      4) N դ) I
      ե) VII

1) 1գ, 2դ, 3ե, 4ա

2) 1դ, 2ե, 3բ, 4դ

3) 1դ, 2գ, 3ե, 4բ

4) 1գ, 2բ, 3ա, 4բ

Սովորել`էջ 50-57 ,կատարել

  1.  վարժ էձ 53,57-58  
Рубрика: Քիմիա, Uncategorized

Պարբերական համակարգ

Տարերի առաջին դասակարգում: Բոլոր տարրերը բաժանեցին երկու խմբի մետաղներ և ոչմետաղներ: Մետաղները բացի սնդիկից պինդ են ունեն մետաղական փայլ պլաստիկ են դժվարահալ են ունեն ջերմաէլեկտրա հաղորդականություն: Ոչ մետաղները եթե պինդ են ուրեմն փխրուն են մեծ մասամբ հեղուկ կամ գազային նյութեր են չունեն փայլ չունեն ջերմաէլեկտրա հաղորդականություն: Այս դասակարգումը թերի է, որովհետև գտնվեցին տարրեր որոնք ունեին և մետաղական և ոչ մետաղական հատկությունները: Առանձնացրեցին ամենաակտիվ մետաղները որոնք կոչեցին ալկալիական մետաղներ դրանք էին Hi, Na, K, Rb, Cs, Fs: Բոլոր ոչ մետաղներից առանձնացրեցին ամենաակտիվ ոչ մետաղները որոնք կոչեցին հալոգեներ, որը հունարենից թարգմանվում է «աղածին» F(2), Cl(2), Br(2), I(2), At(2): Մետաղները կազմված են ատոմներից, իսկ ոչ մետաղները մոլեկուլներից: Եվ բոլոր գազային նյութերից առանձնացրեցին իներտ ազնիվ գազերը He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn այս գազերը կազմված են ատոմներից նրանց ատոմները այնքան պասիվ են, որ չեն միանում իրար հետ ուրիշ ատոմների չեն առաջացնում մոլեկուլներ:

Պարբերական համակարգի ստեղծումը

Բոլոր տարրերը գրվեցին ըստ հարաբերական ատոմային զանգվածների մեծացումով: Տարրերը համարակալվեցին և այդ համարները կոչվեցին կարգաթվեր: Նկատեցին, որ ամեն մի ութը տարից հետո կրկնվում են տարրերի հատկությունները այսինքն ալկալիական մետաղներից հետո ութերորդը հալոգեն ազնիվ գազից հետո ութերորդը ազնիվ գազ: այդ երկար շարքը բաժանեցին ավելի կարճ շարքերի այնպես, որ ալկալիական մետաղները ընկնեն իրար տակ, հալոգենները իրար տակ, ազնիվ գազերն էլ իրար տակ: Այդ կարճ շարքերը կոչվեցին պարբերություն: Պարբերությունը դա տարրերի հորիզոնական շարքեր են գրված ըստ կարգաթվերի մեծացումով սկսվում են ալկալիական մետաղներով վերջանում են ազնիվ գազերով: Հայտնի է յոթ պարբերություն առաջին երկրորդ երորդ փոքր պարբերություններ են 4,5,6,7 մեծ պարբերություններ են: Պարբերությունները կազմված են զույգ և կենտ շարքերից: Ուղղաձիգ շարքերը կոչվեցին խմբեր խմբերը բաժանվեցի գլխավոր և երկրորդական: Գլխավոր են կոչվում այն ենթախումբը որը կազմված է և փոքր և մեծ պարբերության տարերից: Երկրորդական են կոչվում այն ենթախումբ որը կազմված է միայն մեծ պարբերության տարերից: Քիմիական տարրերի և նրանց միացությունների հատկությունները գտնվում են պարբերական կախման մեջ հարաբերական ատոմային զանգվածից: Ժամանակակից օրենքներ տարրերի և նրանց միացությունների հատկությունները գտնվում են պարբերական կախման մեջ կարգաթվերից:

Կարգաթվի նշանակությունը 

Ատոմի կառուցվածքը ատամը կազմված է միջուկից իսկ միջուկը դրական պռոտոններից, չեզոք նեյտրոններից, միջուկի շուրջը պտտվում են բացասական էլեկտրոններ: Միջուկը դրական է, բայց ատոմը չեզոք է, որովհետև պռոտոնների և էլեկտրոնների թիվը հավասար է: Կարգաթիվը համընկնում է միջուկի լիցքի հետ այսինք պռոտոնների և էլեկտրոնների թիվի հետ: Էլեկտրոնների զանգվածը ընդունել են 0, որովհետև նրանց զանգվածը 2000 անգամ փոքր է պռոտոնների և նեյտրոնների զանգվածից և նրանք միշտ շարժման մեջ են: 22, 26, 15, 53, 65 տարրերի բաղադրությունը

Մենդելեևի օրենքը

Քիմիական տարրերի և նրանց միացությունների հատկությունները գտնվում են պարբերական կախման մեջ հարաբերական ատոմային զանգվածից։

Ժամանակակից օրենքը

Տարրերի և նրանց միացությունների հատկությունները գտնվում են պարբերական կախման մեջ կարգաթվերից։

Ատոմի կառուցվածքը

Ատոմը կազմված է միջուկից, իսկ միջուկը կազմված է դրական պրոտոններից և չեզոք նեյտրոններից և միջուկի շուրջը պտտվում են բացասական էլեկտրոննները։ Ատոմի միջուկը դրական լիցք ունի, բայց ատոմը չեզոք է, որովհետև պրոտոնների և էլեկտրոնների քանակը հավասար է։

Рубрика: Քիմիա, Uncategorized

Հաշվարկներ ըստ բանաձևերի

Գործնական աշխատանք`հաշվարկներ ըստ բանաձևերի
Գործնական աշխատանք՝ Հաշվարկներ ըստ քիմիական բանաձևերի՝ H2SO4, NaNO3, FeSO4, KMnO4, SiO2

1.Նյութի անվանումը

ծծմբական թթու

2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը

H- ջրածին
S- ծծումբ
O- թթվածին

3.Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում

1 մոլեկուլում կա՝ 2H, 1S, 4O ատոմներ

  1. Հաշվել՝Mr 

(H2SO4)= 1*2+32+16*4= 2+32+64=98

  1. Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m(H)= m(S)= m/o)= 2:32:64

6..Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

7.Նյութը բարդ է, թե պարզ

Բարդ

8.Հաշվել մեկ մոլեկուլի զանգվածը

 

NaNO3

1.Նյութի անվանումը

Նատրիումի նիտրատ

2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը

Na- Նատրիում

N- Ազոտ

O- Թթվածին 

3.Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում

Նատրիում 1 հատ, Ազոտ 1 հատ, Թթվածին 3 հատ:

4. Հաշվել՝Mr 

(NaNO3)= 23+15+3*15=83

5. Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m(Na)= m(N)= m(O)= 23:15:3*15

6..Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

 

7.Նյութը բարդ է, թե պարզ

Բարդ
8.Հաշվել մեկ մոլեկուլի զանգվածը